Gai cột sống không triệu chứng có cần điều trị?

Tôi chấn thương nhẹ, chụp X-quang phát hiện gai xương cột sống nhưng không có triệu chứng, có cần điều trị không? (Thành Trung, Cần Thơ)

Trả lời:

Gai cột sống (gai xương) là phần xương phát triển thêm ở rìa đốt sống, thường hình thành trong quá trình thoái hóa và đáp ứng của cơ thể trước những thay đổi, tổn thương hoặc áp lực kéo dài lên xương, khớp. Đây là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt khi tuổi càng cao, một số trường hợp phát hiện tình cờ khi chụp X-quang vì một lý do khác.

Có gai xương trên phim X-quang không đồng nghĩa với mắc bệnh cần điều trị. Phần lớn gai xương không gây triệu chứng. Khi gai xương làm hẹp không gian dành cho rễ thần kinh hoặc tủy sống, các biểu hiện như đau cổ hoặc thắt lưng, đau lan xuống tay hoặc chân, tê bì, cảm giác châm chích hay yếu chi... mới có thể xuất hiện. Việc điều trị dựa chủ yếu vào triệu chứng và mức độ ảnh hưởng đến chức năng, chứ không chỉ dựa vào kích thước hay sự hiện diện của gai xương trên phim.

Trường hợp của bạn, nếu gai xương được phát hiện tình cờ sau chấn thương nhẹ, hiện không có biểu hiện đau, tê yếu tay chân hay hạn chế vận động, bác sĩ cũng loại trừ tổn thương do chấn thương cần xử trí thì không cần điều trị riêng đối với gai xương. Bạn cũng không cần dùng thuốc, thực phẩm bổ sung hay tìm cách "làm tan gai". Gai xương là mô xương nên thuốc hoặc thực phẩm chức năng không thể làm tan.

Bạn nên duy trì lối sống có lợi cho cơ xương khớp như vận động thể lực đều đặn, phù hợp như đi bộ, bơi hoặc đạp xe; tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt của cơ; duy trì cân nặng hợp lý. Chú ý tư thế đúng khi làm việc, hạn chế những động tác hoặc mang vác gây quá tải kéo dài cho cột sống. Đối với chế độ ăn uống, hiện chưa có bằng chứng về việc bổ sung nhiều canxi hoặc vitamin D có thể làm gai xương nhỏ đi. Tuy nhiên, cân đối dinh dưỡng, cung cấp đủ protein, canxi, vitamin D và các dưỡng chất cần thiết giúp duy trì sức khỏe tổng thể.

Nếu sau này xuất hiện đau cổ hoặc đau lưng kéo dài, đau lan xuống tay/chân, tê bì, yếu cơ hoặc hạn chế vận động, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì mặc định tất cả triệu chứng đều do gai cột sống. Đặc biệt, người bệnh cần khám sớm nếu có tình trạng yếu tay chân tiến triển, đi lại mất vững hoặc rối loạn kiểm soát tiểu tiện, đại tiện.

Khoa Phẫu thuật Cột sống
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM