Phổi tắc nghẽn mạn tính sau hai lần lao phổi

Anh Nhân, 30 tuổi, hai lần điều trị lao phổi, nay ho, khó thở, bác sĩ chẩn đoán phổi tắc nghẽn mạn tính cấp do bội nhiễm.

Khi anh Nhân đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nồng độ oxy trong máu (SpO2) giảm còn 92% phải hỗ trợ hô hấp. Anh hút thuốc 15 năm, mắc lao phổi lần đầu năm 2021, lần hai cuối năm 2025, xét nghiệm sau đó âm tính.

ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Phương Thy, khoa Nội Tổng hợp, ghi nhận phổi của anh Nhân có nhiều tổn thương mạn tính do lao và thuốc lá, nhiều vùng phế quản giãn, co kéo, xoắn vặn nên cấu trúc phổi mất độ đàn hồi gây cảm giác thở ra không hết khí. Vùng phế nang người bệnh hư hại do vi khuẩn lao không hồi phục, làm giảm thể tích phổi, giảm khả năng trao đổi khí. Hệ thống lông chuyển trên bề mặt phế quản bị hư hại gây tăng tiết đàm kéo dài, ho, dễ bội nhiễm tái đi tái lại. Những biến đổi này ở người hút thuốc lá và di chứng sau mắc lao được gọi là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

COPD thường gặp ở người lớn tuổi, sau thời gian hút thuốc lá, tiếp xúc khói bụi, ô nhiễm môi trường kéo dài làm biến đổi cấu trúc phổi. Triệu chứng lâm sàng thường là ho, khạc đờm, khò khè, khó thở.

Theo bác sĩ Thy, anh Nhân khởi phát bệnh sớm từ ngoài 30 tuổi vì hút thuốc lá, mắc lao phổi nặng hai lần. Di chứng của lao lẫn tác hại của thuốc lá tác động đồng thời khiến phổi tổn thương nhanh. Anh mắc cúm nên bệnh dễ trở nặng, khởi phát đợt cấp bệnh phổi mạn tính, khó thở, giảm oxy máu, phải nhập viện điều trị.

Sau điều trị bằng oxy, thuốc giãn phế quản, kháng viêm, cúm tình trạng hô hấp của người bệnh cải thiện, SpO2 đạt 97%, tiếp tục dùng thuốc hít kéo dài và tái khám.

Người trẻ mắc COPD có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp là hút thuốc lá. Bác sĩ cũng xem xét tiền sử mắc bệnh phổi, bụi và hóa chất tại nơi làm việc, sinh non hoặc nhiễm trùng hô hấp trong thời thơ ấu. Một số trường hợp ít gặp có thể liên quan yếu tố di truyền, điển hình là thiếu alpha-1 antitrypsin, khiến phổi dễ bị tổn thương.

Phòng bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc khói thuốc lá, bụi, khói và hóa chất tại nơi làm việc. Người từng mắc lao phổi, nhiễm trùng hô hấp nặng hoặc có triệu chứng ho, khạc đờm, khò khè, khó thở kéo dài nên khám hô hấp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi