Mắc bệnh thận có phải kiêng đạm?

Tôi bị bệnh thận mạn giai đoạn 4, nghe nói ăn nhiều đạm làm tăng gánh nặng cho thận. Tôi có cần kiêng hoàn toàn thịt, cá, trứng không? (Tấn, 68 tuổi, Đồng Nai)

Trả lời:

Nhiều người mắc bệnh thận tự cắt giảm hoặc thậm chí loại bỏ hoàn toàn thịt, cá, trứng vì lo ngại ăn nhiều chất đạm khiến thận phải làm việc nhiều hơn. Tuy nhiên, việc kiêng đạm quá mức có thể gây thiếu đạm, suy dinh dưỡng và mất cơ.

Chất đạm cần thiết để duy trì cơ bắp, tham gia tạo hormone, enzyme và các thành phần quan trọng của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa đạm tạo ra các chất phải qua thận. Khi chức năng thận suy giảm, lượng đạm cần được điều chỉnh phù hợp để vừa giảm gánh nặng cho thận, vừa bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.

Người bệnh thận không nên tự áp dụng chế độ ăn càng ít đạm càng tốt. Lượng đạm phù hợp phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, cân nặng, thể trạng, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý đi kèm và người bệnh đã lọc máu hay chưa.

Bác mắc bệnh thận mạn giai đoạn 4 chưa lọc máu, không nên tự loại bỏ hoàn toàn thịt, cá, trứng khỏi thực đơn vì có thể làm tăng nguy cơ thiếu đạm và mất cơ. Nên ưu tiên nguồn đạm từ cá, trứng, thịt nạc, thịt gia cầm (bỏ da) và hạn chế các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng, thịt xông khói... do chứa nhiều muối, chất bảo quản và các phụ gia không có lợi cho người bệnh thận. Các món ăn nên được chế biến bằng cách luộc, hấp, kho hoặc nấu ít muối, hạn chế chiên rán.

Nếu chưa lọc máu, lượng đạm thường được khuyến nghị khoảng 0,6-0,8 g/kg cân nặng/ngày tùy từng trường hợp và chỉ định của bác sĩ. Chẳng hạn, một người nặng 60 kg có thể cần khoảng 36-48 g đạm mỗi ngày. Trường hợp đã lọc máu, việc hạn chế đạm quá mức lại có thể gây bất lợi, người bệnh thường cần khoảng 1-1,2 g/kg cân nặng/ngày, tùy thể trạng và bệnh lý đi kèm.

Ngoài ra, tùy chức năng thận và kết quả xét nghiệm, một số người bệnh còn phải kiểm soát muối, kali, photpho hoặc lượng nước đưa vào cơ thể.

Người bệnh thận chưa lọc máu cần ăn đủ năng lượng, cân đối đạm, rau củ và tinh bột, đồng thời kiểm soát kali, photpho. Nên ưu tiên tinh bột tinh chế như gạo trắng, miến, bún, phở; đạm từ thịt nạc, ức gà bỏ da, lòng trắng trứng; rau củ ít kali như bầu, bí xanh, su su, dưa leo, mướp. Hạn chế ngũ cốc nguyên hạt, nội tạng, thịt đỏ và rau xanh đậm. Thức ăn nên nấu nhạt, không chấm thêm muối, nước mắm để kiểm soát phù nề và huyết áp...

Bác nên tái khám định kỳ, theo dõi chức năng thận, điện giải và tình trạng dinh dưỡng để bác sĩ điều chỉnh lượng đạm cũng như khẩu phần ăn theo từng thời điểm.

Đơn vị Nội thận - Lọc máu
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7