Bác sĩ chỉ cách kiểm soát cận thị, tránh tăng độ

Kính áp tròng Ortho-K, thuốc nhỏ mắt, tròng kính kiểm soát cận thị và thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp làm chậm tiến triển cận thị.

Cận thị xảy ra khi nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc hệ thống quang học của mắt khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc, nhìn xa mờ. Ở trẻ em, cận thị có thể tăng dần, đặc biệt trong độ tuổi học đường.

ThS.BS Phùng Văn Thạnh, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết hiện nay có nhiều phương pháp kiểm soát cận thị nhằm làm chậm tốc độ tăng độ và hạn chế nhãn cầu kéo dài.

Giảm thời gian nhìn gần, tăng hoạt động ngoài trời

Người cận thị cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt, đặc biệt là thời gian nhìn gần và hoạt động ngoài trời. Không cần tránh hoàn toàn đọc sách hay sử dụng thiết bị điện tử, nhưng nên hạn chế nhìn gần liên tục trong thời gian dài, tránh cúi sát và dành thời gian để mắt thư giãn.

Tăng thời gian hoạt động ngoài trời, khoảng hai giờ mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện và làm chậm tiến triển cận thị ở trẻ.

Dùng thuốc nhỏ mắt Atropine theo chỉ định bác sĩ

Bác sĩ Thanh cho biết atropine là một hoạt chất kháng cholinergic, có thể làm giảm hoạt động của các thụ thể muscarinic trong mắt. Đây là thành phần có tác dụng hạn chế điều tiết của mắt từ đó làm chậm lại tốc độ tăng chiều dài trục nhãn cầu và hạn chế tiến triển cận thị.

Atropine có thể gây chói sáng, giãn đồng tử, khó chịu khi nhìn gần hoặc giảm điều tiết, đặc biệt ở nồng độ cao. Vì vậy, người bị cận thị không nên tự ý sử dụng thuốc Atropine. Bác sĩ sẽ lựa chọn nồng độ và thời gian điều trị dựa trên tuổi, tốc độ tăng cận và tình trạng mắt của từng người.

Đeo tròng kính kiểm soát cận thị

Tròng kính kiểm soát cận thị là loại kính gọng đặc biệt vừa giúp trẻ nhìn rõ như kính cận thông thường, vừa được thiết kế để làm chậm quá trình tiến triển cận thị. Khác với tròng đơn - tròng chủ yếu điều chỉnh tật khúc xạ để hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc, loại kính này được tích hợp thêm các vùng quang học đặc biệt ở ngoài vùng nhìn trung tâm, điển hình là hệ thống vi thấu kính.

Bác sĩ Thạnh cho hay một trong những công nghệ tiêu biểu là tròng HALT (Highly Aspherical Lenslets target - vi thấu kính phi cầu cao). Trên tròng kính, nhiều vi thấu kính phi cầu được bố trí xung quanh vùng nhìn trung tâm, được thiết kế để tạo tín hiệu quang học ở võng mạc ngoại vi, qua đó có thể góp phần làm chậm sự kéo dài trục nhãn cầu và tiến triển cận thị.

Sử dụng kính áp tròng định hình giác mạc ban đêm

Kính áp tròng ban đêm (Orthokeratology) là loại kính áp tròng cứng thấm khí được thiết kế chuyên biệt để định hình giác mạc tạm thời. Khi đeo Ortho-k trong lúc ngủ, giác mạc được tái định hình, giúp người dùng đạt được thị lực rõ ràng vào ban ngày mà không cần sử dụng kính gọng hay kính áp tròng thông thường.

Ngoài việc giúp cải thiện thị lực ban ngày mà không cần đeo kính gọng, Ortho-k có thể làm chậm tiến triển cận thị ở một số trẻ. Việc kiểm soát tiến triển cận thị về lâu dài có thể góp phần hạn chế nguy cơ liên quan đến cận thị nặng. Tuy nhiên, Ortho-k không nên được tự mua và sử dụng mà cần được khám để được tư vấn về loại kính phù hợp.

Liệu pháp ánh sáng đỏ

Theo bác sĩ Thạnh, liệu pháp ánh sáng đỏ cường độ thấp lặp lại (RLRL) là một phương pháp mới đang được nghiên cứu để kiểm soát cận thị. Phương pháp sử dụng ánh sáng đỏ bước sóng khoảng 650 nm chiếu vào mắt, được cho là có thể tăng lưu lượng máu, cải thiện tình trạng thiếu oxy tại võng mạc và làm tăng chiều dày hắc mạc, từ đó hạn chế kéo dài trục nhãn cầu.

Năm 2022, Trung tâm Phòng ngừa và Điều trị Bệnh mắt Thượng Hải thuộc Đại học Đồng Tế cùng các trung tâm nhãn khoa tại Trung Quốc nghiên cứu dữ liệu trên 192 trẻ 6-16 tuổi mắc cận thị nặng. Sau 12 tháng theo dõi, kết quả cho thấy liệu pháp ánh sáng đỏ mức năng lượng thấp hai lần mỗi ngày có thể làm chậm tiến triển cận thị.

Trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp kiểm soát cận thị nào, người mắc cần được bác sĩ nhãn khoa khám và đánh giá toàn diện tình trạng mắt, mức độ tiến triển cận thị cũng như các yếu tố liên quan. Việc điều trị cũng cần được theo dõi định kỳ để kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.