Can thiệp mạch vành cho du khách người Anh

Ông Stuart, 62 tuổi, đang du lịch Việt Nam thì đột ngột khó thở, bác sĩ chẩn đoán mạch vành hẹp và can thiệp tái thông trước chuyến bay về nước.

Ông Stuart mắc nhiều bệnh nền như rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, rung nhĩ, bệnh thận mạn giai đoạn 3 và béo phì (BMI 31.8). Ông đặt stent mạch vành năm 2022.

Theo ThS.BS Nguyễn Tuấn Long, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, lần này tình trạng tim mạch của người bệnh nghiêm trọng dù không có triệu chứng bất thường rõ. Do rối loạn nhịp tim từ lâu, chức năng co bóp của tim suy giảm với phân suất tống máu (EF) chỉ 37,5% (người bình thường khoảng 50% trở lên). Stent cũ đã bị tái hẹp ở cả hai đầu, đồng thời xuất hiện thêm nhiều vị trí hẹp mới mức độ 50-70%, trong đó có những đoạn mạch quan trọng như thân chung động mạch vành trái và động mạch liên thất trước.

Tim của người bệnh đã suy giảm chức năng nhưng vẫn phải gắng sức để duy trì hoạt động. Trên nền rung nhĩ kéo dài, người bệnh cũng có nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến đột quỵ não. Bên cạnh đó, nhiều đoạn mạch vành bị hẹp, nếu xảy ra tắc nghẽn cấp, lượng máu đến cơ tim có thể giảm đột ngột, gây nhồi máu cơ tim hoặc suy tim cấp, đe dọa tính mạng.

Sau khi hội chẩn, bác sĩ quyết định can thiệp tái thông mạch vành sớm cho bệnh nhân. Bác sĩ Long đánh giá đây là ca can thiệp phức tạp bởi tái hẹp trong stent khiến mạch máu hẹp, mất đi tính mềm mại vốn có của mạch máu tự nhiên. Khi đưa dụng cụ qua vùng tổn thương, dòng máu nuôi tim có thể giảm đột ngột, đặc biệt nguy hiểm ở người có chức năng tim chỉ còn khoảng 37%.

Bác sĩ tim mạch phối hợp với êkíp gây mê và hồi sức tích cực, chuẩn bị sẵn các phương tiện hỗ trợ tuần hoàn như ECMO và bóng đối xung động mạch chủ để ứng phó trong trường hợp huyết động diễn biến xấu.

Êkíp sử dụng kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch vành (IVUS) để quan sát chi tiết bên trong lòng mạch, qua đó đánh giá cơ chế tái hẹp và tình trạng hẹp tiến triển. Tùy đặc điểm và vị trí tổn thương, bác sĩ lựa chọn phương pháp phù hợp như nong bóng phủ thuốc hoặc đặt stent mới. Sau can thiệp, IVUS tiếp tục được sử dụng để kiểm tra, bảo đảm stent nở tốt, lòng mạch được mở rộng phù hợp, giảm tối đa nguy cơ tái hẹp và biến chứng về lâu dài.

Ông Stuart hồi phục nhanh, huyết áp và các chỉ số sinh hóa ổn định, có thể vận động, sinh hoạt bình thường, xuất viện sau hai ngày.

Theo bác sĩ Long, đặt stent chỉ giải quyết những đoạn mạch hẹp nặng, không loại bỏ nguyên nhân gây bệnh là xơ vữa động mạch. Quá trình xơ vữa vẫn có thể tiếp diễn, khiến các mảng xơ vữa ở những đoạn mạch khác lớn dần, gây hẹp lòng mạch. Người bệnh cần tuân thủ điều trị, đặc biệt dùng thuốc đúng chỉ định, kiểm soát bệnh nền, kết hợp chế độ ăn uống và vận động phù hợp.

Bác sĩ Long khuyến cáo bệnh mạch vành thường tiến triển âm thầm, có thể không triệu chứng cho đến khi xảy ra biến cố. Mỗi người nên không hút thuốc, hạn chế rượu bia, chất kích thích, ăn uống cân đối, tăng rau xanh, duy trì cân nặng hợp lý, vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần và khám định kỳ. Người mắc bệnh tim mạch, bệnh mạn tính hoặc sức khỏe chưa ổn định nên được bác sĩ đánh giá trước chuyến bay.