Có nên vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh sau khi bú?

Tôi mới sinh bé, đang cho uống cả sữa bột và sữa mẹ. Sau mỗi cữ sữa, tôi thường bế vỗ ợ để tránh cho bé bị trớ. Việc này có bắt buộc không? (Lan, Thái Bình)

Trả lời:

Nhiều cha mẹ có thói quen bế vỗ ợ cho con sau mỗi cữ bú để hạn chế trớ sữa. Việc giúp trẻ giải phóng khí thừa là cần thiết, nhưng không bắt buộc sau mọi cữ bú và cũng không thể ngăn hoàn toàn tình trạng trớ sữa.

Trong quá trình bú, đặc biệt là bú bình, trẻ sơ sinh dễ nuốt phải một lượng không khí nhất định vào dạ dày. Khí tích tụ khiến bụng trẻ chèn ép, dẫn đến cảm giác đầy hơi, trằn trọc, quấy khóc. Với bé sơ sinh, phụ huynh có thể bế đứng trẻ sau khi bú, nâng đỡ cẩn thận phần đầu, cổ sao cho cằm bé tựa nhẹ vào vai người lớn. Một tay đỡ mông, tay còn lại khum nhẹ vỗ hoặc xoa tròn từ dưới lưng lên. Thao tác cần nhẹ nhàng, không rung lắc hay vỗ mạnh. Nếu vỗ vài phút bé không ợ nhưng vẫn thư thái, dễ chịu thì mẹ không cần cố vỗ tiếp.

Lưu ý ỗ ợ hơi không đồng nghĩa với việc ngăn trớ triệt để. Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn thiện, cơ vòng thực quản dưới còn yếu, dạ dày nằm ngang với dung tích nhỏ. Do đó, sữa dễ trào ngược lên miệng khi bé cử động. Để hạn chế trớ, việc điều chỉnh kỹ thuật cho bú đóng vai trò quan trọng hơn là chỉ cố kéo dài thời gian vỗ ợ.

Mẹ nên tránh để trẻ quá đói mới cho bú vì bé sẽ nuốt nhiều không khí do bú vội. Với trẻ bú bình, cha mẹ cần giữ bình nghiêng để sữa luôn ngập ti, lưu ý tín hiệu dừng của trẻ như quay đầu, ngậm chặt miệng hay dừng bú. Trẻ bú quá nhanh có thể được tạm dừng giữa cữ để nghỉ hoặc hỗ trợ ợ trước khi bú tiếp.

Sau khi bú, bế thẳng trẻ khoảng 15-20 phút giúp sữa ổn định trong dạ dày. Dù vậy, khi đặt trẻ ngủ, nguyên tắc an toàn hàng đầu là để bé nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn. Phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ nằm sấp hoặc tự ý kê cao đầu nệm để phòng trớ, vì những tư thế này làm tăng nguy cơ gập đường thở, đột tử ở trẻ sơ sinh.

Trớ sinh lý tự giảm dần theo thời gian khi hệ tiêu hóa của trẻ trưởng thành. Tiếng ợ không phải là dấu hiệu cho thấy trẻ tiêu hóa tốt, miễn là bé vẫn tăng cân bình thường, đi tiểu đều. Tuy nhiên, nếu bé nôn vọt thành tia, nôn liên tục, bỏ bú, chậm tăng cân hoặc dịch nôn có màu xanh, lẫn máu, kèm theo dấu hiệu lừ đừ, bụng chướng, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế khám.

Khoa Sơ sinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội