Ô nhiễm không khí làm suy yếu hệ vi sinh đường hô hấp

Khói bụi đô thị làm tổn thương niêm mạc và phá vỡ hệ vi sinh hô hấp, đòi hỏi các giải pháp bảo vệ chuyên sâu ngoài việc vệ sinh thông thường.

Mỗi ngày, đường hô hấp phải tiếp xúc trực tiếp với hàng triệu hạt bụi mịn, khói xe và mầm bệnh trong không khí đô thị. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn có thể tác động đến hệ vi sinh đường hô hấp - một phần quan trọng trong hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể.

Theo State of Global Air 2024, ô nhiễm không khí liên quan đến 8,1 triệu người tử vong trong năm 2021, trong đó hơn 700.000 ca ở trẻ dưới 5 tuổi. Với nhóm thường xuyên làm việc ngoài đường, mức phơi nhiễm có thể cao hơn.

Theo WHO, PM2.5 có đường kính không quá 2,5 micromet, tương đương khoảng 1/30 bề rộng trung bình của một sợi tóc người. Với kích thước này, các hạt bụi có thể đi sâu vào phổi và một phần có khả năng đi vào tuần hoàn máu. Trước khi xuống tới phổi, không khí phải đi qua mũi, họng và đường dẫn khí - những vị trí đầu tiên tiếp xúc với bụi và khí thải.

Sau khi tiếp xúc với khói bụi, vệ sinh mũi, họng giúp làm loãng dịch nhầy và cuốn trôi bụi bẩn cùng một số tác nhân khỏi khoang mũi. Tuy nhiên, làm sạch bụi bẩn và chăm sóc môi trường vi sinh là hai cơ chế khác nhau. Rửa mũi họng không bổ sung các vi khuẩn có lợi vào hệ vi sinh đường hô hấp. Vì vậy, bên cạnh vệ sinh và hạn chế phơi nhiễm, các phương pháp tác động trực tiếp tới môi trường vi sinh tại niêm mạc đang được nghiên cứu.

Những năm gần đây, ứng dụng lợi khuẩn mở ra hướng tiếp cận mới trong chăm sóc hô hấp. Trong đó, có công nghệ bào tử lợi khuẩn dạng xịt mũi LiveSpo Navax, được nghiên cứu và phát triển bởi các nhà khoa học Việt Nam.

Hướng tiếp cận này đã được đánh giá qua các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng trên một số bệnh lý hô hấp ở trẻ em. Các nghiên cứu công bố trên Scientific Reports năm 2022 và 2023 ghi nhận LiveSpo Navax hỗ trợ giảm tải lượng virus, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện triệu chứng ở trẻ nhiễm RSV, cúm. Một công bố khác trên Communications Medicine năm 2025 cho thấy bổ sung bào tử lợi khuẩn vào phác đồ hỗ trợ giảm thời gian điều trị và sử dụng kháng sinh ở trẻ viêm phổi do RSV đồng nhiễm vi khuẩn.

Để hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho những người thường xuyên phải làm việc ngoài đường phố, trong tháng 8 và tháng 9 này, Công ty TNHH Livespo Pharma phối hợp Grab triển khai chiến dịch toàn quốc "Trạm êm hô hấp". Chương trình sẽ đưa hoạt động tư vấn chăm sóc mũi họng và LiveSpo Navax tới hơn 12.000 bác tài Grab trên toàn quốc.

Với thông điệp "Êm nhanh hô hấp - Thêm Livespo Navax", LiveSpo tiếp tục mang những giải pháp khoa học tiến bộ về bào tử lợi khuẩn đến gần hơn với cộng đồng, hướng tới sứ mệnh: "Vì tương lai không kháng sinh".