Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Cuộc sống hiện đại với nhiều áp lực và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học đã khiến tỷ lệ vô sinh ngày càng gia tăng và trẻ hóa. Tuy nhiên, nhiều người chỉ tập trung thăm khám chuyên sâu tại cơ quan sinh sản mà bỏ qua những "kẻ thù giấu mặt" từ chính lối sống và các bệnh lý khác tưởng chừng như không liên quan đến chức năng sinh sản.

Việc nhận diện sớm những nguyên nhân này là bước đầu tiên và quan trọng để cải thiện khả năng thụ thai tự nhiên. Dưới đây là những nguyên nhân gây vô sinh bất ngờ mà nhiều người thường chủ quan:

1. Cân nặng không hợp lý: Quá béo hoặc quá gầy

Cân nặng đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hormone sinh sản. Tế bào mỡ không chỉ là nơi dự trữ năng lượng mà còn tham gia vào quá trình sản xuất estrogen.

- Thừa cân, béo phì: Lượng mỡ dư thừa làm tăng sản xuất estrogen, gây mất cân bằng nội tiết tố. Ở nữ giới, điều này dẫn đến rối loạn rụng trứng, buồng trứng đa nang. Ở nam giới, béo phì làm giảm nồng độ testosterone và tăng nhiệt độ vùng bìu, khiến chất lượng tinh trùng suy giảm.

- Quá gầy: Ngược lại, khi cơ thể thiếu hụt chất béo nghiêm trọng, não bộ sẽ nhận tín hiệu rằng cơ thể không đủ năng lượng để nuôi dưỡng thai nhi, từ đó ngừng tiết các hormone kích thích rụng trứng.

Theo ThS.BSCKII Nguyễn Trần Thành - Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học (Bệnh viện 19-8), khi nam giới gặp tình trạng thừa cân, béo phì thì chất lượng tinh trùng và khả năng sinh lý cũng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào béo phì chất lượng tinh trùng cũng suy giảm và không phải trường hợp nào chất lượng tinh trùng giảm thì đều liên quan tới béo phì.

2. Thường xuyên để điện thoại, máy tính gần cơ quan sinh dục

Thói quen của nhiều nam giới hiện đại là để điện thoại trong túi quần hoặc đặt máy tính xách tay (laptop) trực tiếp lên đùi khi làm việc có thể gây vô sinh do nhiệt độ và bức xạ. (Ảnh minh họa AI)

Nhiều nam giới thường xuyên để điện thoại trong túi quần hoặc đặt máy tính xách tay trực tiếp lên đùi khi làm việc. Thói quen này vô tình làm tăng nhiệt độ vùng bìu, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng tinh trùng.

Tinh hoàn cần nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 1-2 độ C để sản xuất tinh trùng tốt nhất. Nhiệt lượng tỏa ra từ laptop khi đặt trên đùi trong thời gian dài sẽ làm nóng vùng bìu, gây chết tinh trùng hoặc làm giảm khả năng di động của chúng. Tương tự, sóng điện từ của điện thoại khi để quá gần cơ quan sinh dục trong thời gian dài cũng được cảnh báo là có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản.

3. Bệnh nướu răng và vệ sinh răng miệng kém

Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người ngạc nhiên nhất. Theo các chuyên gia, sức khỏe răng miệng có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ.

Ở nam giới, vi khuẩn gây bệnh viêm nướu, viêm nha chu có thể xâm nhập vào máu, gây ra phản ứng viêm toàn thân. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và khả năng di chuyển của tinh trùng. Thậm chí, vi khuẩn từ miệng có thể lây lan và gây tắc nghẽn ống dẫn tinh.

Đối với nữ giới, bệnh nha chu có thể kéo dài thời gian thụ thai. Phụ nữ mắc bệnh nướu răng thường mất nhiều thời gian để có thai hơn so với người có sức khỏe răng miệng tốt. Ngoài ra, viêm lợi nặng trong thai kỳ còn làm tăng nguy cơ sinh non và thai nhẹ cân. Vì vậy, việc khám nha khoa định kỳ và giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ là điều cần thiết trước khi có kế hoạch sinh con.

4. Căng thẳng kéo dài dễ dẫn đến vô sinh

Khi cơ thể bị căng thẳng, não bộ sẽ tiết ra hormone cortisol và epinephrine. Sự gia tăng của các hormone này sẽ ức chế vùng hạ đồi, làm gián đoạn quá trình sản xuất các hormone sinh dục.

Ở phụ nữ, stress nặng có thể gây trễ kinh hoặc vô kinh (ngừng rụng trứng). Ở nam giới, áp lực tâm lý làm giảm ham muốn tình dục và số lượng tinh trùng. Một tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc chính là liều thuốc tự nhiên tốt nhất để tăng cường khả năng thụ thai.