BS-CKI Lê Thị Cẩm Thơ – bác sĩ Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, cho biết rối loạn tiêu hóa ngày Tết thường liên quan đến việc ăn uống thất thường, giờ giấc đảo lộn và giảm vận động. Khi bỏ bữa hoặc ăn không đúng giờ, dạ dày vẫn tiết acid như bình thường nhưng không có thức ăn để tiêu hóa, dễ gây kích ứng niêm mạc, tạo cảm giác cồn cào, đầy hơi. Ngược lại, những bữa ăn quá no khiến dạ dày giãn căng, quá trình làm rỗng chậm lại, thức ăn lưu lại lâu hơn trong đường tiêu hóa, dễ lên men sinh khí và gây chướng bụng.
Bên cạnh đó, thói quen ngồi lâu, ít vận động hoặc nằm ngay sau khi ăn cũng làm nhu động ruột hoạt động kém hiệu quả. Khi quá trình co bóp của ruột chậm lại, thức ăn bị ứ đọng lâu hơn, làm tăng cảm giác nặng bụng, khó tiêu dù lượng ăn không nhiều.
Bỏ bữa hoặc ăn quá no trong dịp Tết đều khiến cơ thể gánh hậu quả (ảnh minh họa)
Thực đơn đặc trưng ngày Tết cũng là yếu tố quan trọng. Những món như bánh chưng, bánh tét chứa nhiều tinh bột và chất béo, cần thời gian tiêu hóa lâu hơn bình thường. Đồ muối chua như dưa hành, củ kiệu có thể khiến dạ dày nhạy cảm bị kích thích. Nước ngọt có gas làm tăng lượng khí trong dạ dày, trong khi rượu bia dễ gây kích ứng niêm mạc, khiến tình trạng ợ hơi, đầy bụng trở nên rõ rệt hơn.
Để cải thiện tình trạng này, các chuyên gia khuyến cáo cần thiết lập lại nhịp sinh học cho hệ tiêu hóa bằng cách ăn đúng bữa, đúng giờ và tránh để dạ dày quá đói hoặc quá no. Có thể chia nhỏ bữa ăn, bổ sung các bữa phụ nhẹ với trái cây hoặc món dễ tiêu để giúp dạ dày hoạt động ổn định. Sau khi ăn, nên vận động nhẹ khoảng 15–20 phút thay vì nằm ngay để kích thích nhu động ruột, hỗ trợ quá trình tống khí ra ngoài.
Một số biện pháp đơn giản như uống trà gừng ấm, massage bụng theo chiều kim đồng hồ cũng giúp giảm cảm giác căng tức. Đồng thời, nên hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas và các món quá nhiều dầu mỡ để bảo vệ niêm mạc dạ dày đang nhạy cảm trong những ngày Tết.
Tuy đầy hơi, chướng bụng là triệu chứng thường gặp nhưng không nên chủ quan nếu tình trạng này kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý dạ dày – tá tràng hoặc rối loạn tiêu hóa cần được thăm khám. Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục, đi ngoài ra máu, sốt cao kèm triệu chứng tiêu hóa hoặc thay đổi thói quen đại tiện bất thường.
Tết là dịp nghỉ ngơi và tận hưởng nhưng việc duy trì thói quen ăn uống điều độ, vận động hợp lý và lắng nghe tín hiệu của cơ thể sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Đừng để cảm giác đầy hơi, chướng bụng làm ảnh hưởng đến niềm vui những ngày đầu năm.
