Vì sao da dễ dị ứng, nổi mề đay dịp Tết?

TS.BS Nguyễn Phúc Tân, khoa Miễn dịch Lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thường tiếp nhận nhiều trường hợp mề đay, ngứa và viêm da mạn tính tái phát hoặc bùng phát dị ứng, dù trước đó bệnh đã được kiểm soát ổn định. Nguyên nhân không chỉ do mỹ phẩm hay thực phẩm mà còn liên quan chặt chẽ đến rối loạn của hệ miễn dịch khi nhịp sinh học bị đảo lộn dịp Tết. Bác sĩ Tân chỉ ra 4 nguyên nhân thường gây dị ứng, nổi mề đay.

Ăn uống thất thường

Chế độ ăn ngày Tết thường giàu đạm, chất béo, đường và rượu bia, trong khi lượng rau xanh, chất xơ và vitamin giảm đáng kể. Việc nạp năng lượng dư thừa liên tục có thể ảnh hưởng đến chức năng gan, đường ruột và sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột, làm tăng các phản ứng viêm mức độ thấp trong cơ thể.

Bác sĩ Tân cho biết khi miễn dịch rối loạn, da thường là cơ quan biểu hiện sớm nhất, xuất hiện các cơn ngứa, mẩn đỏ, nổi mề đay hoặc viêm da dị ứng. Nhiều người dù không ăn thực phẩm lạ vẫn xuất hiện triệu chứng, không phải do dị ứng mà do ngưỡng dung nạp của cơ thể giảm, khiến các yếu tố vốn quen thuộc cũng dễ gây kích ứng hơn.

Thay đổi nhịp sinh học

Thức khuya liên tục khiến hệ miễn dịch mất khả năng kiểm soát phản ứng viêm cân bằng. Da trở nên nhạy cảm hơn, dễ phản ứng với những yếu tố như thay đổi thời tiết, khói bụi hay các sản phẩm chăm sóc da vốn vẫn sử dụng trước đó, đặc biệt là người có tiền sử dị ứng, da nhạy cảm hoặc mắc bệnh da mạn tính.

Rượu bia làm bùng phát mề đay, viêm da

Bác sĩ Tân ghi nhận không ít trường hợp mề đay sau Tết kéo dài dù người bệnh đã loại bỏ thực phẩm nghi ngờ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc uống rượu bia thường xuyên. Rượu bia không chỉ làm giãn mạch máu dưới da mà còn thúc đẩy giải phóng histamine và các chất trung gian gây viêm, từ đó làm tăng cảm giác ngứa và nổi mề đay. Khi sử dụng liên tục trong nhiều ngày, phản ứng viêm dễ bị khuếch đại, khiến tổn thương da kéo dài và khó đáp ứng điều trị hơn.

Căng thẳng

Áp lực tài chính, công việc bận rộn cùng sự thay đổi thói quen sinh hoạt trước và sau Tết dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Khi hormone stress như cortisol tăng cao, hàng rào bảo vệ da dễ suy yếu, khả năng giữ ẩm và chống viêm giảm, khiến da dễ khô, ngứa và kích ứng hơn. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều bệnh da mạn tính như viêm da cơ địa, vảy nến hay viêm da tiết bã có xu hướng tái phát hoặc nặng lên sau kỳ nghỉ Tết.

Để hạn chế dị ứng da trong và sau Tết, bác sĩ Tân khuyến cáo không nên tự ý dùng các loại thuốc "giải độc" hay sản phẩm tăng đề kháng không rõ nguồn gốc. Thay vào đó điều chỉnh lối sống lành mạnh như ăn uống điều độ, giảm rượu bia, uống đủ nước, tăng cường bổ sung rau xanh và trái cây, ngủ đủ giấc... Khi da đang nhạy cảm, tránh thử mỹ phẩm mới hoặc các sản phẩm có nguy cơ gây kích ứng để giảm nguy cơ bùng phát viêm da.