Thay đổi đột ngột về chế độ ăn uống, sinh hoạt, rượu bia và giấc ngủ trong dịp Tết có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tinh trùng - yếu tố quyết định khả năng sinh sản nam giới.
Theo BS.CKII Cao Tuấn Anh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, tinh trùng cần khoảng 72-90 ngày để phát triển và trưởng thành. Vì vậy, những thói quen sinh hoạt trong vài tuần cũng có thể tác động đến kết quả tinh dịch đồ trong nhiều tháng tiếp theo.
Bác sĩ Tuấn Anh đang tư vấn điều trị vô sinh cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Thường xuyên uống rượu bia
Dịp Tết, việc sử dụng rượu bia gần như khó tránh khỏi trong các cuộc gặp gỡ, chúc tụng. Tuy nhiên, uống rượu thường xuyên hoặc say kéo dài có thể gây rối loạn nội tiết nam, làm giảm testosterone - hormone quan trọng cho quá trình sinh tinh.
Nam giới uống nhiều rượu có nguy cơ giảm số lượng tinh trùng, giảm khả năng di động và tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng. Rượu cũng làm tăng stress oxy hóa, gây tổn thương ADN tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh và chất lượng phôi. Bác sĩ khuyến cáo nam giới nên hạn chế rượu bia ở mức tối thiểu, không uống quá 1-2 đơn vị cồn mỗi ngày và tránh say kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp.
Ăn nhiều đồ chiên rán, mỡ động vật
Bánh chưng, giò chả, thịt đông, đồ chiên rán và các món giàu chất béo bão hòa là đặc trưng của mâm cỗ Tết. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn có liên quan đến giảm mật độ tinh trùng và tăng nguy cơ tinh trùng dị dạng.
Thừa cân, béo phì do ăn uống quá mức trong kỳ nghỉ cũng làm tăng estrogen ngoại biên, giảm testosterone và ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh. Ngoài ra, tăng mỡ vùng bụng làm tăng nhiệt độ tinh hoàn - yếu tố gây bất lợi cho sự phát triển của tinh trùng. Nam giới nên duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau xanh, trái cây, cá biển, các loại hạt, hạn chế đồ chiên rán và thịt đỏ.
Thức khuya, thiếu ngủ
Ngày Tết, nhiều người thường thức khuya xem phim, tụ tập, chơi game hoặc di chuyển nhiều. Thiếu ngủ kéo dài làm giảm sản xuất testosterone và ảnh hưởng đến nhịp sinh học của quá trình sinh tinh. Testosterone đạt đỉnh vào ban đêm, đặc biệt trong giai đoạn ngủ sâu. Ngủ ít hơn 6 giờ mỗi đêm có thể làm giảm đáng kể nồng độ hormone này, kéo theo giảm ham muốn tình dục và chất lượng tinh trùng. Các chuyên gia khuyến cáo nam giới nên ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày, hạn chế thức khuya kéo dài trong nhiều ngày liền.
Stress, thay đổi sinh hoạt
Dịp Tết không chỉ là nghỉ ngơi mà còn là thời điểm nhiều người căng thẳng vì công việc, tài chính, di chuyển và trách nhiệm gia đình. Stress kéo dài có thể làm tăng cortisol, tác động đến trục nội tiết hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, gây suy giảm quá trình sinh tinh. Thay đổi nhịp sinh hoạt đột ngột, ít vận động hoặc ngồi nhiều trong những ngày nghỉ cũng có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn vùng sinh dục.
Hút thuốc lá và chất kích thích
Thuốc lá là yếu tố được chứng minh rõ ràng làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, tăng tỷ lệ tinh trùng đứt gãy ADN. Dịp Tết thường gia tăng việc hút thuốc thụ động trong không gian kín. Điều này cũng gây tác động tiêu cực đến sức khỏe sinh sản. Các chất kích thích khác như cà phê liều cao, nước tăng lực, chất gây nghiện cũng có thể ảnh hưởng đến nội tiết và chất lượng tinh trùng nếu sử dụng quá mức.
Theo bác sĩ Tuấn Anh, thay đổi lối sống là bước đầu tiên và quan trọng trong điều trị vô sinh nam. Nhiều trường hợp cải thiện đáng kể chất lượng tinh trùng chỉ sau 3-6 tháng điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và loại bỏ thói quen xấu.
| Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp |
