Thạc sĩ, bác sĩ Mai Mạnh Tam, Phó trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, lý giải phần lớn các loại hạt dùng trong ngày Tết được rang khô, tẩm muối, gia vị. Ăn hạt liên tục với số lượng lớn có thể kích hoạt phản xạ ho. Muối làm tăng áp lực thẩm thấu trên bề mặt niêm mạc họng khiến vùng này dễ mất nước, gây khô rát và nhạy cảm. Khi lớp chất nhầy bảo vệ suy giảm, cổ họng dễ bị kích thích. Ngoài ra, các loại hạt tẩm đường, phủ ngọt ngày Tết có thể làm đờm trở nên đặc, dính, tăng cảm giác vướng và kích thích ho.
Loại thực phẩm này thường chứa nhiều chất béo có giá trị năng lượng cao. Khi tiêu thụ nhiều, đặc biệt vào buổi tối hoặc khi sinh hoạt ngày Tết thất thường, hệ tiêu hóa dễ bị quá tải. Người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản ăn nhiều hạt có thể làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, gây đầy bụng, khó tiêu, làm tăng nguy cơ acid dạ dày trào ngược lên thực quản. Acid trào ngược kích thích niêm mạc đường hô hấp trên, từ đó gây ho.
Ăn hạt trong lúc trò chuyện, cười nói liên tục làm tăng nguy cơ hít phải mảnh vụn nhỏ hoặc màng lụa của hạt vào đường thở. Những dị vật nhỏ này bám lại ở vùng họng hoặc thanh quản, gây cảm giác vướng, ngứa cổ, kích thích phản xạ ho. Các loại hạt không được bảo quản đúng cách có nguy cơ bị nhiễm nấm mốc, sinh ra độc tố aflatoxin gây hại gan khi phơi nhiễm lâu dài. Do đó, người tiêu dùng cần chú ý về nguồn gốc, điều kiện bảo quản thực phẩm.
Thời điểm Tết ở miền Bắc thường có thời tiết lạnh, kèm theo độ ẩm không khí thấp. Không khí khô làm niêm mạc đường hô hấp dễ mất nước khiến cổ họng trở nên khô. Khi kết hợp với việc tiêu thụ nhiều thực phẩm như các loại hạt rang, bánh kẹo, rượu bia khiến tình trạng khô, kích ứng họng dễ xảy ra.
Ho sau khi ăn các loại hạt thường là ho do kích thích, không nguy hiểm. Để hạn chế tình trạng này, bác sĩ Tam khuyến cáo mỗi người nên ăn với lượng vừa phải, tránh liên tục trong thời gian dài. Nên ưu tiên các loại hạt ít muối, không quá mặn hoặc quá cay. Khi ăn, cần nhai kỹ, ăn chậm, tránh vừa ăn vừa cười nói để giảm nguy cơ hít phải mảnh vụn. Dùng tay bóc vỏ thay vì cắn trực tiếp cũng giúp hạn chế nuốt phải phần vỏ cứng hoặc màng lụa gây kích thích họng. Uống đủ nước trong ngày để giữ ẩm niêm mạc họng, hỗ trợ làm sạch tác nhân kích thích.
Trong dịp Tết, cần cân đối chế độ ăn bằng cách tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C, chất xơ nhằm hỗ trợ tiêu hóa, giảm nguy cơ trào ngược. Hạn chế rượu bia, cà phê, chất kích thích khác. Khi đang bị ho, bạn nên tạm thời ngừng ăn các loại hạt trong ngày Tết. Trường hợp ho kéo dài trên hai tuần hoặc kèm theo triệu chứng như sốt, đau họng nhiều, khàn tiếng, khó thở, ho ra đờm đặc hoặc đờm có màu bất thường, người bệnh nên đi khám để loại trừ bệnh lý đường hô hấp.
| Độc giả gửi câu hỏi về hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp |
