Theo BS.CKII Mã Thanh Phong, Trưởng đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm tống xuất dị vật, chất kích thích hoặc dịch tiết ra khỏi đường thở. Tuy nhiên, không phải cơn ho là dấu hiệu bệnh lý. Trong dịp Tết, yếu tố môi trường, thói quen sinh hoạt có thể khiến đường hô hấp bị kích ứng tạm thời, gây ho.
Tiếp xúc với khói nhang, khói bếp, khói đốt vàng mã, pháo hoa hoặc không khí ô nhiễm dễ làm niêm mạc hầu họng, phế quản bị kích thích. Thời tiết giao mùa, độ ẩm thay đổi thất thường, cùng thói quen ăn uống nhiều đồ chiên rán, cay nóng, thức khuya... cũng góp phần khiến phản xạ ho. Những cơn ho kiểu này thường là ho khan, không kèm sốt, không khó thở, không đau ngực, có xu hướng giảm dần khi người bệnh trở lại nhịp sinh hoạt bình thường.
Tết là thời điểm vệ sinh nhà cửa và bụi bẩn dễ gây ra các tình trạng hô hấp. Ảnh minh họa được tạo bởi AI
Theo Hiệp hội Phổi Mỹ, ho do kích ứng môi trường hoặc nhiễm siêu vi nhẹ thường kéo dài vài ngày đến vài tuần, giảm khi yếu tố kích thích được loại bỏ, không để lại tổn thương lâu dài cho phổi.
Bác sĩ Phong khuyên người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng ho kéo dài trên 3 tuần, xuất hiện thêm các triệu chứng đi kèm. Trong những trường hợp này, ho có thể là biểu hiện của bệnh hô hấp như viêm phế quản, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc nhiễm trùng đường hô hấp dưới.
Người bệnh có thể ho kèm đờm, đờm đặc hoặc đổi màu vàng, xanh; cảm giác tức ngực, nặng ngực, khó thở khi gắng sức hoặc ho nhiều về đêm. Với người có tiền sử hen suyễn hoặc COPD, các yếu tố trong dịp Tết như khói bụi, stress, rối loạn giấc ngủ và ngưng thuốc duy trì thường khiến bệnh bùng phát hoặc chuyển sang đợt cấp.
Ho kéo dài quá 4 tuần được xếp vào nhóm ho mạn tính, cần được khám để tìm nguyên nhân, đặc biệt nếu đi kèm sốt, khó thở, đau ngực, sụt cân hoặc mệt mỏi kéo dài. Trì hoãn khám bệnh trong những trường hợp này khiến bệnh tiến triển âm thầm, làm giảm hiệu quả điều trị.
Bác sĩ Phong cũng lưu ý không nên tự ý dùng thuốc giảm ho, kháng sinh hoặc thuốc đông y kéo dài, không có chỉ định y khoa vì làm che lấp triệu chứng, có nguy cơ làm chậm chẩn đoán bệnh nền. Nếu ho không kèm triệu chứng nặng, người bệnh có thể theo dõi thêm, kết hợp nghỉ ngơi, uống đủ nước ấm, hạn chế khói bụi. Tuy nhiên, nếu ho kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm các dấu hiệu bất thường cần đi khám.
| Độc giả gửi câu hỏi về hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp |
