Tràn khí hộp sọ do đi máy bay sau chấn thương não

Anh Cường, 41 tuổi, bị tràn khí hộp sọ sau khi đi máy bay, bác sĩ phát hiện đường rò ở nền sọ tại vị trí chấn thương sọ não cũ.

Anh Cường bất ngờ đau đầu dữ dội, phản ứng chậm và đi lại khó khăn sau khi máy bay. Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não (CT) tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho thấy lượng lớn khí đã tràn vào trong hộp sọ do một đường rò ở nền sọ.

Người bệnh từng bị chấn thương sọ não, vỡ hộp sọ và dập não hai bên. ThS.BS Lê Hữu Tùng, khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, cho biết bệnh nhân được điều trị hồi sức dài ngày và đặt dẫn lưu não thất - ổ bụng do tình trạng giãn não thất. Hậu phẫu, người bệnh hồi phục tốt, vận động, giao tiếp và sinh hoạt gần như bình thường trong hơn một năm.

Bác sĩ Tùng cho biết nhiều bệnh nhân đã hồi phục sau chấn thương và sinh hoạt bình thường trong thời gian dài nhưng tại các vùng nền sọ bị tổn thương, khuyết xương hoặc sẹo màng cứng chưa phục hồi hoàn toàn vẫn tồn tại những "điểm yếu" của nền sọ.

Trong điều kiện bình thường, các vị trí này vẫn duy trì được độ kín giữa khoang nội sọ và các xoang cạnh mũi nên người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng. Tuy nhiên, các tác động nhẹ như sự thay đổi áp suất khi đi máy bay, chấn động vùng đầu mặt, hắt hơi mạnh, xì mũi, ho kéo dài hoặc một va đập nhẹ cũng có thể làm các điểm yếu này mất tính kín. Từ đó, hình thành đường thông thương giữa khoang nội sọ và môi trường bên ngoài, khiến không khí đi từ các xoang cạnh mũi vào trong hộp sọ.

Nhiều trường hợp, đường rò hoạt động như một "van một chiều", cho phép khí đi vào nhưng không thoát ra ngoài. Khí tích tụ nhiều tạo nên tình trạng tràn khí nội sọ tăng áp, chèn ép nhu mô não và làm tăng áp lực nội sọ, nguy hiểm tính mạng, theo bác sĩ Tùng.

Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật mở sọ để giải áp và tái tạo nền sọ cho anh Cường.

Êkíp sử dụng kính vi phẫu xác định được hai đường rò ở nền sọ trán hai bên và thông thương với xoang trán. Các bác sĩ sử dụng mỡ và cân đùi tự thân để bít kín các vị trí rách màng cứng, kết hợp keo sinh học và vật liệu vá màng cứng nhằm tái tạo nền sọ theo nhiều lớp, ngăn thông thương giữa khoang sọ với các xoang chứa khí.

Sau phẫu thuật, lượng khí trong sọ được giải phóng, đường rò được đóng kín và người bệnh hồi phục tốt, ý thức cải thiện, có thể tập đi trở lại và xuất viện sau một tuần điều trị.

Bác sĩ Tùng cho biết thêm, không phải mọi bệnh nhân từng chấn thương sọ não đều không được đi máy bay. Song, người có tiền sử vỡ nền sọ, rò dịch não tủy, phẫu thuật nền sọ, khuyết xương nền sọ sau chấn thương, hay từng được đặt dẫn lưu não thất cần được đánh giá cẩn thận các nguy cơ bởi chuyên gia trước các chuyến bay đường dài.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu tăng dần sau chuyến bay, buồn nôn, giảm tỉnh táo, yếu tay chân, nghe tiếng óc ách trong đầu, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa Ngoại thần kinh để được chẩn đoán, điều trị sớm. Bác sĩ khuyến cáo người từng chấn thương sọ não hoặc phẫu thuật nền sọ dù đã hồi phục vẫn cần tái khám định kỳ để phát hiện bất thường, bảo vệ chức năng não lâu dài.