Tái thông mạch não tắc cho người đột quỵ

Ông Sang, 66 tuổi, đột quỵ do tắc hai vị trí động mạch não, được bác sĩ truyền thuốc tiêu sợi huyết, nong bóng và lấy huyết khối tái thông mạch.

Ông Sang đột ngột yếu nửa người bên trái sau khi ngủ dậy, nằm nghỉ ngơi nhưng không đỡ. Hai giờ sau, ông yếu liệt nặng hơn kèm miệng méo, nói đớ. BS.CKI Nguyễn Vinh Quang, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sức cơ tay và chân trái chỉ 1/5, trong khi bên phải 5/5. Người bệnh tỉnh, gọi hỏi còn đáp ứng nhưng không nói được câu dài. Kết quả đánh giá theo NIHSS (Thang điểm Đột quỵ của Viện Y tế Quốc gia Mỹ) là 14 - mức nặng.

Êkíp kích hoạt Code Stroke, quy trình phối hợp đa chuyên khoa để chẩn đoán và xử trí nhanh người bệnh đột quỵ.

Kết quả chụp CT sọ não của ông Sang ghi nhận nhu mô não đã bắt đầu thiếu máu, tổn thương nhồi máu não cấp. Mạch máu não của người bệnh tắc hoàn toàn động mạch cảnh trong và não giữa phải. Người bệnh được tiêm tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch giúp làm tan huyết khối, mở lại dòng máu đến não.

BS.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng Đơn vị can thiệp Thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết vị trí tắc của người bệnh không nhỏ, một đoạn mạch lớn bên phải đã bị bít hoàn toàn khó có thể giải quyết triệt để bằng thuốc. Do đó, êkíp dự phòng phương án can thiệp lấy huyết khối song song.

Ông Sang được đến phòng chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) để can thiệp nội mạch. Hình ảnh DSA cho thấy người bệnh vừa bị tắc nhánh động mạch lớn đoạn trong não kèm tắc đoạn gốc động mạch cảnh trong. Đây là tình trạng tắc "tandem" - tức hai vị trí tắc nằm nối tiếp trên cùng một đường cấp máu lên não. Phần não phía sau những điểm tắc này gần như không nhận được máu.

Các bác sĩ luồn hệ thống ống thông lên động mạch cảnh chung phải, sau đó dùng bóng nong đoạn tắc ở gốc động mạch cảnh trong phải, tạo đường đưa dụng cụ vào sâu hơn. Hệ thống ống thông hút huyết khối sau đó được đưa đến vị trí huyết khối, các bác sĩ vừa hút vừa kéo để lấy huyết khối ra khỏi lòng mạch. Hình ảnh DSA kiểm tra sau khi lấy cục huyết khối dài 10 cm cho thấy dòng máu đã lưu thông trở lại hoàn toàn.

Hậu can thiệp một ngày, ông Sang tỉnh táo, nói chuyện, tự đi lại và sinh hoạt gần như bình thường, xuất viện sau hai ngày.

Đột quỵ có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả trong lúc ngủ. Khi không xác định được thời điểm khởi phát đột quỵ, bác sĩ thường dựa vào triệu chứng, kiểm tra hình ảnh học để đánh giá khả năng tái tưới máu. Tùy tình trạng cụ thể, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị đột quỵ phù hợp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi