Tỷ lệ sinh con tuổi vị thành niên tăng gần gấp đôi
Tỷ lệ sinh con ở tuổi vị thành niên tại Việt Nam tăng từ 4,2% lên 8,2% trong 7 năm, trong đó Trung du và miền núi phía Bắc tăng hơn 4 lần, theo Bộ Y tế.
Thông tin do Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên đưa ra tại lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới, tổ chức ngày 24/9 ở Hà Nội.
Trước thực trạng này, Bộ Y tế vừa đề xuất mở rộng tư vấn sức khỏe giới tính, tình dục và hướng dẫn tránh thai cho nhóm 15-19 tuổi tại 16 tỉnh, thành có tỷ lệ sinh sớm cao, bao gồm Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đăk Lăk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh và Cà Mau.
Số liệu Điều tra Đánh giá các mục tiêu về trẻ em và phụ nữ (MICS 2021) phản ánh đà tăng nhanh của tình trạng mang thai sớm trên khắp cả nước. Giai đoạn 2014-2021, khu vực Tây Nguyên ghi nhận tỷ lệ này nhảy vọt từ 9,5% lên 16,6%. Trung du và miền núi phía Bắc ghi nhận mức tăng mạnh nhất, từ 4,6% lên 19,9%.
Khám thai tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Giang Huy
Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tảo hôn và sinh nở sớm diễn biến phức tạp. Khảo sát tình hình kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số năm 2024 chỉ ra rằng, dù tỷ lệ kết hôn sớm giảm từ 21,8% năm 2018 xuống 14,8% năm 2023, con số này vẫn giữ mức báo động tại nhiều cộng đồng bản địa. Cứ 1.000 phụ nữ dân tộc thiểu số độ tuổi 15-19 thì có 83 trẻ chào đời, gấp hơn ba lần mức bình quân 26 trẻ trên 1.000 phụ nữ cùng tuổi trên toàn quốc.
Tình trạng làm mẹ khi cơ thể chưa hoàn thiện đe dọa trực tiếp tính mạng thai phụ, khiến nhiều trẻ gái dở dang đường học vấn, mất cơ hội tìm việc làm và đẩy gia đình vào vòng xoáy đói nghèo dai dẳng.
Bức tranh này tương đồng với gánh nặng toàn cầu khi giai đoạn 2015-2019, thế giới phát sinh khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn mỗi năm; 61% trong số đó kết thúc bằng nạo hút thai và 45% trường hợp can thiệp y tế không bảo đảm an toàn.
Thứ trưởng Tuyên yêu cầu cơ quan chuyên môn đổi mới phương thức tuyên truyền dân số, nâng chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình để người dân chủ động chọn giải pháp tránh thai an toàn. Ngành y tế ưu tiên can thiệp nhóm vị thành niên, công nhân khu công nghiệp, đồng bào vùng sâu, vùng xa, đồng thời thúc đẩy giới trẻ tự trang bị kiến thức bảo vệ bản thân trước khi bước vào đời sống tình dục.
