5 nguyên tắc dinh dưỡng cho trẻ dậy thì sớm

Trẻ dậy thì sớm hạn chế thức ăn giàu năng lượng nhiều đường, chất béo xấu, bổ sung đủ canxi và vitamin D để xương phát triển khỏe mạnh.

Dậy thì sớm là tình trạng trẻ xuất hiện đặc tính sinh dục thứ phát trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Trẻ có thể cao nhanh trong giai đoạn đầu, nhưng ngừng sớm nên có thể ảnh hưởng đến chiều cao trưởng thành.

ThS.BS Hoàng Thị Hằng, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng đến cân nặng, tốc độ tăng trưởng chiều cao, sức khỏe xương và chuyển hóa. Trẻ dậy thì sớm nên tuân thủ những nguyên tắc dinh dưỡng dưới đây.

Ăn đủ để kiểm soát cân nặng

Thừa cân, béo phì là yếu tố liên quan đến dậy thì sớm. Trẻ nên được theo dõi cân nặng, chiều cao theo biểu đồ tăng trưởng để đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng, tránh chỉ quan sát hoặc so sánh với bạn bè cùng tuổi.

Chế độ ăn cần đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng khuyến nghị theo tuổi. Bé ăn đa dạng các thức ăn giàu đạm từ thịt, cá, trứng, sữa... Ăn đủ rau xanh và trái cây để cung cấp đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất như canxi, sắt, kẽm. Hạn chế các món chiên rán nhiều chất béo làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.

Giảm đường

Nước ngọt, trà sữa, nước trái cây đóng hộp, trái cây sấy khô, bánh kẹo, kem, snack cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít vi chất. Nếu dùng thường xuyên, trẻ dễ dư thừa năng lượng, tăng cân và tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Cha mẹ nên tập cho trẻ uống đủ nước, bỏ thói quen uống nước ngọt. Trẻ đang tuổi dậy thì nên uống 500 ml sữa một ngày, với bé có nguy cơ thừa cân, béo phì nên chọn sữa tươi không đường, giảm béo. Trái cây nên ăn nguyên miếng thay vì ép nước để bổ sung thêm chất xơ và hạn chế hấp thu đường nhanh sau bữa ăn.

Bổ sung đủ chất cho xương

Trẻ dậy thì sớm cần cung cấp đủ các vitamin và khoáng chất cần cho sự tăng trưởng xương như canxi, vitamin D, magie, vitamin K2. Đây là giai đoạn trẻ tăng trưởng nhanh, nếu ăn thiếu chất có thể ảnh hưởng đến khối cơ, mật độ xương và chiều cao.

Canxi có trong sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, tôm.... Vitamin D được hấp thu nhờ ánh sáng mặt trời, thực phẩm như trứng sữa, nấm... cha mẹ không nên cho trẻ dùng canxi hoặc vitamin D liều cao nếu chưa có chỉ định.

Không tự ý dùng sản phẩm bổ sung

Nhiều bố mẹ lo trẻ dậy thì sớm sẽ thấp nên tìm các sản phẩm gắn mác "tăng chiều cao" và cho trẻ dùng kéo dài. Bác sĩ Hằng lưu ý các sản phẩm này có thể không an toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ.

Không bỏ bữa, ăn đúng giờ

Để có chế độ ăn đủ dinh dưỡng, trẻ cần có thói quen ăn đúng giờ, hạn chế bỏ bữa sáng, tránh ăn quá khuya. Bữa ăn ổn định giúp trẻ kiểm soát năng lượng nạp vào, giảm ăn vặt theo cảm xúc và hỗ trợ duy trì cân nặng phù hợp.

Bên cạnh ăn uống, trẻ nên duy trì chế độ sinh hoạt khoa học, ngủ đủ giấc và tập thể dục, vận động thường xuyên để tiêu hao năng lượng, tăng khối cơ, hỗ trợ sức khỏe xương.

Bác sĩ Hằng cho biết nếu trẻ có dấu hiệu dậy thì trước tuổi cha mẹ nên đưa trẻ khám. Bác sĩ có thể đánh giá tuổi xương, xét nghiệm nội tiết và tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng trẻ.