Phương pháp phát hiện sớm nguy cơ tim mạch khi chơi thể thao

Nghiệm pháp gắng sức tim phổi (CPET) giúp phát hiện bất thường tiềm ẩn dẫn đến ngất, biến cố tim mạch khi vận động cường độ cao dù khám tim mạch bình thường.

BS.CKII Hồ Thị Tuyết Mai, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nhiều người ngất, nhồi máu cơ tim khi đang chơi thể thao dù trước đó kết quả khám sức khỏe tim mạch bình thường. Nguyên nhân là một số rối loạn chức năng của hệ tim mạch, hô hấp chỉ bộc lộ khi cơ thể phải hoạt động với công suất lớn. Trong khi đó, các thăm dò thường quy như điện tâm đồ và siêu âm tim thực hiện lúc nghỉ có thể chưa phát hiện được những bất thường này.

Nghiệm pháp gắng sức tim phổi (Cardiopulmonary Exercise Testing - CPET) giúp đánh giá đồng thời chức năng tim, phổi và tuần hoàn trong quá trình vận động, phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn, đánh giá nguy cơ tim mạch và xác định giới hạn gắng sức an toàn.

CPET đặc biệt hữu ích với vận động viên và người thường xuyên chơi thể thao, đồng thời hỗ trợ xác định nguyên nhân khó thở, đau ngực hoặc giảm khả năng gắng sức chưa rõ nguyên nhân. Với người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp như suy tim, bệnh mạch vành, COPD, hen phế quản..., nghiệm pháp giúp đánh giá khả năng gắng sức, hiệu quả điều trị, xây dựng chương trình phục hồi chức năng, dự đoán nguy cơ trước các ca đại phẫu.

Người thực hiện sẽ đạp xe lực kế hoặc chạy trên thảm lăn theo mức tải tăng dần. Hệ thống sẽ liên tục ghi nhận các chỉ số về hô hấp, chuyển hóa và tim mạch như VO₂, VCO₂, điện tâm đồ, huyết áp và SpO₂. Nhờ đó, bác sĩ xác định nguyên nhân gây khó thở, đau ngực hoặc giảm khả năng gắng sức và đưa ra hướng điều trị, tập luyện phù hợp.

Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ khám và đánh giá các chống chỉ định. Người bệnh nên mặc trang phục thoải mái, ăn nhẹ trước 2-3 giờ, tránh rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích ít nhất 12 giờ trước nghiệm pháp, đồng thời tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc của bác sĩ.

Hiện nghiệm pháp gắng sức tim phổi được triển khai ở một số trung tâm lớn tại Việt Nam, trong đó có Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.