Có nên kê ghế dưới chân khi đi đại tiện?

Tôi đọc trên mạng thấy tư thế ngồi xổm giúp đi đại tiện dễ hơn tư thế ngồi bệt trên bồn cầu. Điều này có đúng không và có nên kê ghế dưới chân khi đi vệ sinh? (Hùng, TP HCM)

Trả lời:

Câu trả lời là có và điều này dựa trên cơ sở vững chắc về giải phẫu học.

Trực tràng và ống hậu môn không nằm thẳng hàng mà tạo với nhau một góc gọi là góc hậu môn - trực tràng, khoảng 120 độ. Ở tư thế ngồi bồn cầu thông thường, hông chỉ gập khoảng 90 độ, cơ mu - trực tràng vẫn co thắt một phần khiến đoạn ruột cuối bị uốn cong như hình móc câu. Chính đường cong này cản trở phân di chuyển, buộc người đi vệ sinh phải rặn mạnh và lâu hơn mức cần thiết.

Ngược lại, khi ngồi xổm, hông gập sâu hơn nhiều, góc thân với đùi chỉ còn khoảng 35 độ. Ở tư thế này, cơ mu - trực tràng giãn ra tối đa, đoạn ruột cuối được kéo thẳng gần như một đường ống thông suốt, giúp phân đi ra tự nhiên mà không cần dùng nhiều sức. Đây chính là lý do vì sao nhiều người cảm thấy đi vệ sinh nhẹ nhàng, nhanh chóng hơn hẳn khi ngồi xổm so với ngồi bệt.

Bồn cầu hiện đại, vốn phổ biến trong hầu hết gia đình hiện nay, không cho phép gập hông sâu như vậy. Giải pháp trung gian đơn giản và hiệu quả là kê một chiếc ghế thấp, cao khoảng 15-20 cm, dưới hai bàn chân khi ngồi bồn cầu. Việc nâng đầu gối cao hơn hông sẽ mô phỏng gần đúng góc mở của tư thế ngồi xổm, trong khi người dùng vẫn giữ nguyên thói quen ngồi bồn cầu quen thuộc.

Người bị táo bón mạn tính, đây là một lợi ích đáng kể. Táo bón thường khiến người bệnh phải rặn nhiều, làm tăng áp lực trong ổ bụng và dồn xuống các tĩnh mạch vùng hậu môn trực tràng, lâu ngày dễ dẫn đến hoặc làm nặng thêm bệnh trĩ. Khi góc hậu môn - trực tràng được mở thẳng nhờ ghế kê chân, lực rặn cần thiết giảm đi rõ rệt, từ đó giảm áp lực lên các mô nhạy cảm này.

Lợi ích tương tự cũng áp dụng cho phụ nữ sau sinh hoặc người vừa phẫu thuật vùng hậu môn, những đối tượng cần hạn chế tối đa việc rặn mạnh.

Tuy nhiên cần nhấn mạnh rằng ghế kê chân chỉ là biện pháp hỗ trợ về mặt tư thế, không thay thế điều trị nguyên nhân gây táo bón như chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước hay ít vận động. Nếu táo bón kéo dài, kèm máu trong phân hoặc sụt cân bất thường, người bệnh vẫn nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để tìm nguyên nhân.

Hướng dẫn tư thế đúng khi ngồi bồn cầu

TS.BS
Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định