Virus thủy đậu tái phát gây zona thần kinh
Ông Tần, 78 tuổi, nổi chi chít bóng nước ở tay, bác sĩ xác định mắc zona thần kinh do virus thủy đậu tái phát trên nền tuổi cao và nhiều bệnh mạn tính.
Ba ngày sau khi bị dầu ăn nóng văng vào cánh tay phải, ông Tần nổi bóng nước, đau rát, tổn thương lan sang ngực và lưng phải. Tưởng chỉ bị bỏng nên ông tự bôi thuốc, đến khi sốt nhẹ, uống giảm đau không đỡ, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
BS.CKII Nguyễn Thành Tín, khoa Nội Tổng hợp, ghi nhận nhiều cụm bóng nước tập trung dọc cánh tay, ngực và lưng phải, một số vùng đã trợt loét, rỉ dịch, đau nhức nhiều và có dấu hiệu bội nhiễm. Ông Tần có bệnh nền tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và bệnh thận mạn giai đoạn 3A - những yếu tố khiến việc điều trị cần được theo dõi sát hơn.
Ông Tần từng mắc thủy đậu khoảng 50 năm trước. Bác sĩ Tín chẩn đoán ông bị zona thần kinh do virus Varicella-zoster - tác nhân gây thủy đậu - tái hoạt động sau nhiều năm ngủ yên trong hạch thần kinh. Bác sĩ Tín giải thích sau khi mắc thủy đậu, virus Varicella-zoster không biến mất mà tồn tại âm thầm trong các hạch thần kinh nhiều năm. Khi hệ miễn dịch suy giảm do tuổi cao, bệnh mạn tính, căng thẳng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch, virus có thể tái hoạt động và gây zona, thậm chí tái phát nhiều lần. Các chấn thương ngoài da như va đập hay bỏng không phải nguyên nhân gây zona. Trường hợp ông Tần bị dầu ăn bắn vào tay trùng hợp thời điểm virus tái hoạt động, gây lầm tưởng bỏng nặng.
Ông Tần được điều trị bằng thuốc kháng virus đường tĩnh mạch, kháng sinh, thuốc giảm đau thần kinh, chăm sóc tổn thương da và đồng thời kiểm soát các bệnh nền. Sau 6 ngày, người bệnh không còn xuất hiện thêm bóng nước mới, các tổn thương da khô dần, không lan rộng, cảm giác đau rát giảm rõ. Tình trạng viêm được kiểm soát, người bệnh ăn ngủ tốt hơn, được xuất viện theo dõi ngoại trú.
Ông Tần tái khám với bác sĩ sau một tuần xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Đặc trưng của zona là các bóng nước mọc thành từng cụm, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể theo đường đi của dây thần kinh, kèm cảm giác đau rát, bỏng buốt hoặc châm chích. Nếu điều trị muộn, đặc biệt ở người cao tuổi, tổn thương có thể bội nhiễm, để lại sẹo hoặc gây đau thần kinh sau zona kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ khuyến cáo người trên 50 tuổi, đặc biệt người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh thận mạn hoặc các bệnh làm suy giảm miễn dịch, khi xuất hiện đau rát da kèm bóng nước bất thường cần đi khám sớm thay vì tự bôi thuốc tại nhà. Điều trị kháng virus trong 72 giờ đầu sau khi phát ban giúp rút ngắn thời gian mắc bệnh, giảm mức độ tổn thương da và hạn chế nguy cơ đau thần kinh kéo dài. Bên cạnh đó, tiêm vaccine phòng zona cũng là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tái phát ở người lớn tuổi.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
