Ngủ là thời gian cơ thể phục hồi và điều hòa nhiều hoạt động sinh học quan trọng, trong đó có chức năng của thận. Dù cơ thể nghỉ ngơi, thận vẫn liên tục lọc máu, đào thải chất thải, cân bằng nước và điện giải để duy trì hoạt động sống ổn định. Vì vậy, chất lượng giấc ngủ có liên quan mật thiết đến sức khỏe thận.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Huy, Khoa Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, người ngủ không đủ giấc hoặc thường xuyên mất ngủ có nguy cơ suy giảm chức năng thận cao hơn so với người ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và hormone căng thẳng như cortisol, khiến huyết áp dễ tăng cao và làm tăng áp lực lên hệ thống lọc của thận.
Bác sĩ Huy tư vấn chế độ sinh hoạt tốt cho thận. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Mất ngủ kéo dài cũng liên quan đến tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp và stress oxy hóa trong cơ thể. Các yếu tố này có thể làm tổn thương mạch máu, ảnh hưởng tuần hoàn đến thận và làm suy giảm chức năng lọc máu theo thời gian. Bác sĩ Huy dẫn một số nghiên cứu cho thấy người ngủ quá ít có nguy cơ giảm mức lọc cầu thận và tăng albumin niệu - dấu hiệu sớm cho thấy thận đang bị tổn thương.
Ngoài ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thận, thiếu ngủ còn làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và béo phì. Đây đều là những nguyên nhân thường gặp dẫn đến bệnh thận mạn. Khi huyết áp tăng kéo dài, các mạch máu nhỏ trong cầu thận có thể bị tổn thương, khiến khả năng lọc chất thải của thận suy giảm dần. Trong khi đó, đường huyết tăng cao kéo dài ở người đái tháo đường cũng có thể làm hư hại hệ thống mạch máu của thận.
Không chỉ thời lượng ngủ, chất lượng giấc ngủ cũng ảnh hưởng đến sức khỏe thận. Người thường xuyên ngủ chập chờn, khó ngủ, thức giấc nhiều lần trong đêm hoặc ngủ không sâu giấc có thể gặp tình trạng cơ thể không được phục hồi hoàn toàn, kéo theo mệt mỏi kéo dài và rối loạn chuyển hóa.
Bác sĩ Huy khuyến cáo người trưởng thành nên ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm, hạn chế thức khuya kéo dài và xây dựng thói quen ngủ đúng giờ. Giảm sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, hạn chế caffeine vào buổi tối, duy trì vận động và kiểm soát căng thẳng góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ và bảo vệ sức khỏe thận.
Người bị mất ngủ kéo dài kèm tăng huyết áp, tiểu đêm nhiều, phù chân, tiểu có bọt hoặc mệt mỏi kéo dài nên đi khám để được kiểm tra chức năng thận và phát hiện sớm các bất thường nếu có.
