Mắt là cơ quan hoạt động liên tục mỗi ngày nhưng dễ bị ảnh hưởng bởi tuổi tác, ánh sáng xanh, tia UV và thói quen sinh hoạt. Đôi mắt thường chỉ được chú ý khi xuất hiện các triệu chứng như đau, đỏ hoặc nhìn mờ. Tuy nhiên, nhiều bệnh lý về mắt tiến triển âm thầm và có thể ảnh hưởng thị lực nếu phát hiện muộn. Hiểu các thay đổi thường gặp và chăm sóc đúng cách giúp giảm nguy cơ suy giảm thị lực theo thời gian.
Thị lực thay đổi theo tuổi tác
Sau tuổi 40, tình trạng lão thị thường bắt đầu xuất hiện, khiến mắt khó nhìn gần hoặc phải đưa điện thoại ra xa mới đọc rõ chữ. Nguyên nhân là thủy tinh thể trong mắt dần mất độ đàn hồi theo tuổi tác, làm khả năng điều tiết ở khoảng cách gần suy giảm.
Đây là quá trình tự nhiên của lão hóa. Người cận thị có thể xuất hiện lão thị muộn hơn, song tình trạng này vẫn thường xảy ra theo quá trình lão hóa tự nhiên của mắt.
Một số triệu chứng ở mắt không nên bỏ qua
Đau mắt, nhìn mờ, chớp sáng, xuất hiện nhiều đốm đen trước mắt hoặc khó nhìn ban đêm đều có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý mắt.
Ngoài ra, các triệu chứng như khô mắt kéo dài, chảy nước mắt liên tục, nhạy cảm với ánh sáng hay đau đầu thường xuyên cũng cần được theo dõi. Khám sớm giúp phát hiện nhiều bệnh nguy hiểm như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc tổn thương võng mạc trước khi thị lực suy giảm nghiêm trọng.
Ăn uống lành mạnh
Theo Eatingwell, chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp bảo vệ võng mạc và làm chậm quá trình lão hóa ở mắt. Các thực phẩm giàu lutein và zeaxanthin như cải xoăn, rau bina góp phần làm giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể.
Vitamin C trong cam, chanh hỗ trợ bảo vệ thủy tinh thể trước tác hại của tia UV, trong khi vitamin E từ các loại hạt giúp giảm tổn thương tế bào mắt. Kẽm là khoáng chất có nhiều trong hàu, hải sản, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thị lực.
Tập thể dục tốt cho mắt
Vận động thường xuyên không chỉ có lợi cho tim mạch mà còn hỗ trợ sức khỏe thị giác. Tập thể dục đều đặn có thể giảm nguy cơ tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng và cải thiện tuần hoàn máu đến mắt.
Kiểm soát tốt đường huyết nhờ vận động còn giảm nguy cơ bệnh võng mạc do tiểu đường - một trong những nguyên nhân gây mất thị lực ở người trưởng thành.
Xem thiết bị điện tử lâu có thể khiến mắt quá tải
Theo Prevention, nhìn màn hình máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài dễ gây mỏi mắt kỹ thuật số với các biểu hiện như khô mắt, đỏ mắt, nhìn mờ, đau đầu hoặc đau cổ vai gáy. Nguyên nhân là khi tập trung nhìn màn hình, một người có xu hướng chớp mắt ít hơn bình thường, khiến nước mắt bốc hơi nhanh.
Các chuyên gia khuyến nghị áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa khoảng 6 m (20 feet) trong 20 giây để mắt được thư giãn. Điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp và đặt thiết bị thấp hơn tầm mắt cũng giảm căng thẳng cho mắt.
Phòng tránh khô mắt
Khô mắt có thể xảy ra khi mắt thiếu nước, dầu hoặc chất nhầy cần thiết để duy trì độ ẩm bề mặt nhãn cầu. Người bệnh thường cảm thấy cộm, rát, khô hoặc nhìn mờ thoáng qua.
Ngồi điều hòa lâu, tiếp xúc khói bụi, dùng thiết bị điện tử liên tục hay thiếu ngủ đều có thể làm triệu chứng nặng hơn. Để cải thiện tình trạng này, nên cho mắt nghỉ ngơi định kỳ, uống đủ nước, hạn chế luồng gió thổi trực tiếp vào mặt và có thể dùng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn của bác sĩ.
Khám mắt định kỳ
Nhiều bệnh lý như tăng nhãn áp hoặc thoái hóa điểm vàng gần như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường trước khi thị lực bị tổn thương vĩnh viễn.
Người trưởng thành nên kiểm tra mắt định kỳ 6-12 tháng một lần, đặc biệt nếu trên 40 tuổi, mắc tiểu đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình bị bệnh mắt. Đeo kính chống tia UV khi ra nắng, ngủ đủ giấc và không dụi mắt thường xuyên cũng là những thói quen đơn giản giúp bảo vệ đôi mắt lâu dài.
(Tổng hợp)
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
