Sáng 19/5, Bộ Y tế chính thức khởi động Chiến dịch thi đua xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc lần hai. Điểm mới nhất của chương trình năm nay là trao quyền đánh giá cho chính người bệnh, lấy ý kiến bình chọn trực tiếp để đo lường mức độ tuân thủ của các bệnh viện quy mô từ 100 giường trở lên, thay vì chỉ dựa vào báo cáo nội bộ.
Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn yêu cầu các bệnh viện không dừng lại ở việc treo biển cấm. Đội ngũ y bác sĩ phải trực tiếp giám sát, nhắc nhở mọi hành vi vi phạm và hỗ trợ bệnh nhân cai nghiện. Ông nhấn mạnh mỗi điếu thuốc cháy lên đang tàn phá sức khỏe người hút lẫn người xung quanh, đồng thời chất thêm gánh nặng tài chính lên gia đình và xã hội.
Nhìn từ góc độ dịch tễ và kinh tế, khói thuốc chứa 70 chất gây ung thư đang rút của Việt Nam khoảng 108.000 tỷ đồng mỗi năm cho chi phí chữa bệnh và suy giảm năng suất lao động. Mỗi ngày trôi qua, có gần 300 sinh mạng bị lấy đi, gấp hàng chục lần tổng số nạn nhân thiệt mạng vì tai nạn giao thông.
Tỷ lệ tử vong kéo theo khoản thiệt hại kinh tế lên tới 108.000 tỷ đồng, đẩy hệ thống bệnh viện vào tình trạng kẹt cứng. Đội ngũ y bác sĩ tuyến cuối liên tục căng mình gánh vác hàng triệu ca ung thư phổi, tắc nghẽn mạn tính hay nhồi máu cơ tim - biến chứng từ thói quen hút thuốc.
Thuốc lá thường quật ngã nam giới trong độ tuổi lao động, những người giữ vai trò trụ cột tài chính, bằng một quá trình tàn phá cơ thể kéo dài nhiều năm. Người bệnh buộc dốc sạch tài sản tích cóp cho các phác đồ hóa trị ung thư đắt đỏ khiến kinh tế gia đình suy sụp. Không những vậy, nhiều phụ nữ, trẻ em cũng mang án tử ung thư hoặc chịu đựng những cơn suy hô hấp cấp tính chỉ vì hít phải luồng khói từ người thân.
Hiện cả nước mạng lưới hơn 2.100 bệnh viện công lẫn tư, mỗi năm tiếp nhận gần 20 triệu lượt người khám. Với mật độ bệnh nhân ken đặc, Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh Hà Anh Đức khẳng định "việc triệt tiêu khói độc thụ động chính là thước đo năng lực quản lý và uy tín của từng đơn vị".
Năm 2025, chiến dịch tương tự từng thu hút gần 300 đơn vị tham gia. Những cơ sở kiểm soát tốt như Bệnh viện Chợ Rẫy, Đại học Y Dược TP HCM hay Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí đã chứng minh hiệu quả thực tế khi tạo ra không gian dưỡng bệnh trong lành, cắt đứt hoàn toàn nguồn phơi nhiễm khói thuốc cho bệnh nhân và nhân viên y tế.
