"Đây là trường hợp ít gặp khi đồng mắc hai bệnh lý có cơ chế khác nhau nhưng đều liên quan đến hệ mạch máu", PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, Trưởng khoa Miễn dịch Lâm sàng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết hôm 19/5.
Bệnh lý mạch máu dạng lưới livedo là bệnh da mạn tính do tắc mạch vi mạch bởi huyết khối, đặc trưng bởi các mảng tím, loét đau ở cẳng chân, bàn chân. Bệnh còn lại là viêm mạch hoại tử - nhóm bệnh nặng mang tính hệ thống, gây viêm và phá hủy thành mạch, có thể ảnh hưởng nhiều cơ quan như da, thận, phổi. Hai tình trạng này cùng tồn tại khiến nguy cơ tổn thương mạch máu phức tạp hơn, làm tăng nguy cơ thiếu máu nuôi mô và biến chứng.
Hai chân anh Thức xuất hiện dày đặc các mảng tím sẫm khoảng 4 năm trước, loét từ cổ chân đến cẳng chân, đau buốt khi bước đi. Anh điều trị nhiều nơi, cả đông lẫn tây y nhưng bệnh không cải thiện.
Khi đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, bệnh của anh đã kéo dài nhiều năm. Hai chân gần như biến dạng do chằng chịt vết loét, hoại tử, đau không thể đi lại. Gương mặt phù to bởi sử dụng thuốc kháng viêm corticoid kéo dài. Anh từng bị suy tuyến thượng thận do dùng thuốc không kiểm soát.
Theo bác sĩ Lâm, viêm mạch hoại tử có thể gây biến chứng nặng nếu không kiểm soát kịp thời, thậm chí dẫn đến hoại tử sâu phải can thiệp ngoại khoa. Trong khi đó, bệnh mạch máu dạng lưới không đe dọa tính mạng nhưng gây đau kéo dài, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống.
Bác sĩ Lâm tư vấn phương pháp điều trị cho anh Thức. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Sau khi đánh giá toàn diện, bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị theo hướng cá thể hóa, tập trung vào cơ chế bệnh sinh thay vì chỉ kiểm soát triệu chứng. Bệnh mạch máu dạng lưới được cải thiện tuần hoàn, hạn chế huyết khối bằng thuốc chống đông và aspirin. Viêm mạch hoại tử được kiểm soát bằng thuốc ức chế miễn dịch, trong đó corticoid dùng ở giai đoạn cấp.
Bác sĩ Lâm cho biết thuốc corticoid giúp kháng viêm nhanh nhưng không nên dùng kéo dài vì có thể gây phù, rối loạn chuyển hóa, loãng xương và suy tuyến thượng thận. Liều thuốc được giảm dần, người bệnh tránh ngưng đột ngột; đồng thời bổ sung thuốc điều hòa miễn dịch, chăm sóc vết loét và theo dõi sát các chỉ số viêm, đông máu, gan thận.
Sau hai tuần, tình trạng bùng phát giảm rõ, đau cải thiện, tổn thương da được kiểm soát. Người bệnh ổn định hơn, hết phù mặt, có thể đi lại, sinh hoạt và trở lại làm việc.
Với các bệnh lý mạch máu như viêm mạch hoại tử hay bệnh lý mạch máu dạng lưới, chẩn đoán đúng và điều trị theo cơ chế bệnh sinh đóng vai trò then chốt. Các triệu chứng ban đầu dễ nhầm với tổn thương da lành tính có thể gây khó chẩn đoán. Nếu chỉ điều trị triệu chứng, bệnh dễ tái phát và tiến triển nặng hơn theo thời gian. Người có các dấu hiệu như da tím bất thường, loét kéo dài, đau dai dẳng hoặc tái phát nhiều lần nên đến bệnh viện khám sớm để được đánh giá đầy đủ.
*Tên người bệnh được thay đổi
