Huyết áp là áp lực do máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp, bơm máu đi nuôi cơ thể. Chỉ số này bình thường khoảng từ 90/60 mmHg đến 120/80 mmHg. Tuy nhiên, huyết áp không cố định trong ngày, thường xuyên biến đổi theo nhịp sinh học ngày - đêm, những hoạt động của cơ thể, yếu tố ngoại cảnh khác.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết huyết áp thường bắt đầu tăng vài giờ trước khi thức dậy, cao nhất vào khoảng 8h-10h, thấp nhất vào 1h-3h. Buổi sáng sau khi thức dậy, cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động khiến tim đập nhanh hơn, mạch máu co lại và huyết áp tăng. Với người bệnh cao huyết áp, mức tăng buổi sáng thường rõ rệt, làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Nhân viên y tế đo huyết áp cho người đến khám. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Từ trưa đến chiều, huyết áp duy trì ở mức cao hơn ban đêm, có thể tăng thêm theo cường độ công việc, áp lực tinh thần, nhất là khi thực hiện công việc đòi hỏi sự chú ý hoặc hoạt động thể chất. Nếu đo chỉ số này trong giờ làm việc thường cao hơn so với khi nghỉ ngơi tại nhà.
Vào buổi tối, huyết áp ở người khỏe mạnh thường bắt đầu giảm dần khi cơ thể thư giãn, chuẩn bị ngủ nghỉ. Tuy nhiên, chỉ số của người tăng huyết áp lâu năm, đái tháo đường hoặc bệnh thận, không giảm nhiều, có thể duy trì ở mức cao suốt cả ngày. Tình trạng này làm tim, thận phải làm việc nhiều hơn.
Về đêm, khoảng 1h-3h, khi cơ thể chìm vào giấc ngủ sâu, huyết áp hạ xuống mức thấp nhất trong ngày. Bác sĩ Bình lý giải lúc này cơ thể đang ở trạng thái nghỉ ngơi, hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động mạnh, giúp giãn mạch máu, giảm áp lực. Khi ngủ sâu và đủ giấc, huyết áp được duy trì ở mức thấp ổn định.
Bác sĩ Bình cho hay ngoài nhịp sinh học, chỉ số diễn biến của huyết áp trong ngày thay đổi thường xuyên do lối sống. Mất ngủ, căng thẳng, ăn mặn, uống rượu, hút thuốc hay dùng nhiều cà phê đều có thể khiến chỉ số tăng ở từng thời điểm. Ngược lại, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp huyết áp ổn định hơn. Bổ sung hoạt chất sinh học GDL-5 (Policosanol) từ phấn mía Nam Mỹ cũng hỗ trợ điều hòa mỡ máu, kiểm soát tăng huyết áp và bệnh tim mạch.
Người mắc bệnh huyết áp, tim mạch nên theo dõi tình trạng sức khỏe thường xuyên và thăm khám định kỳ. Nếu nhận thấy chỉ số huyết áp thay đổi bất thường, cần khám sớm để tìm nguyên nhân và có hướng điều trị kịp thời, tránh nguy cơ gặp các biến chứng nguy hiểm liên quan đến huyết áp.
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |
