Bé sinh mổ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, khi cắt dây rốn bác sĩ thu khoảng 200 ml máu từ cuống rốn, bánh nhau và một đoạn mô dây rốn dài khoảng 25 cm, chuyển đến ngân hàng mô của bệnh viện để xử lý lưu trữ. Tế bào gốc được xử lý trong vòng 24 giờ sau khi thu thập, bảo quản trong nitơ lỏng ở nhiệt độ -196°C, đảm bảo giữ nguyên chất lượng thời gian dài.
Con trai anh Thanh chào đời tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nặng 3,2 kg, được lưu trữ tế bào gốc ngay sau sinh. Ảnh: Tuệ Diễm
Bà nội bé mắc bệnh bạch cầu cấp dòng lympho, một dạng ung thư máu, đã hóa trị, xạ trị 20 năm trước, hiện sức khỏe ổn định. Tỷ lệ có thể di truyền bệnh này trong gia đình là 5-10%. Bố bé là anh Thanh, 30 tuổi, lo ngại bệnh di truyền nên quyết định lưu trữ tế bào gốc của con để dự phòng điều trị bệnh cho cả gia đình sau này.
Tiến sĩ Thẩm Thị Thu Nga, Trưởng Lab, Trung tâm Tế bào gốc, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết ghép tế bào gốc tạo máu được xem là một phương pháp điều trị ung thư quan trọng trong trường hợp bệnh tiến triển, tái phát hoặc không đáp ứng với phác đồ thông thường. Tế bào gốc tạo máu của trẻ có một nửa hòa hợp (haploidentical) với bố mẹ, trong nhiều trường hợp cũng hòa hợp miễn dịch một phần với anh chị em ruột và người thân.
Nhân viên Ngân hàng Mô, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thu thập máu và mô dây rốn cho con trai anh Thanh. Ảnh: Tuệ Diễm
Trong y học, tế bào gốc được chia làm hai nhóm chính theo nguồn gốc và khả năng ứng dụng lâm sàng gồm tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô. Tế bào máu có thể lấy từ máu cuống rốn, tủy xương, máu ngoại vi. Tế bào gốc trung mô được lấy từ mô mỡ, mô dây rốn, tủy xương, nhau thai.
Các tế bào này có khả năng chống viêm, điều hòa miễn dịch, đồng thời hỗ trợ tái tạo mô, những đặc tính quan trọng được ứng dụng trong y học tái tạo. Tế bào gốc trung mô từ dây rốn còn có thể được sử dụng để điều trị bệnh cho các thành viên trong gia đình (anh, chị, em, cha, mẹ, ông, bà...) và người không cùng huyết thống.
Tế bào mô được ứng dụng điều trị nhiều bệnh liên quan xương khớp, thần kinh, bệnh tại vùng da, mô mềm, bệnh liên quan miễn dịch và bệnh tự miễn. Tế bào máu hiện được ứng dụng rộng rãi nhất trong y học, đặc biệt là ung thư máu, bạch cầu cấp/mạn, Lymphoma, đa u tủy xương, hoặc các bệnh máu bẩm sinh như Thalassemia, thiếu máu bất sản, suy tủy và các rối loạn miễn dịch bẩm sinh.
Tế bào gốc từ máu và mô dây rốn có ưu điểm là non trẻ, ít tích tụ đột biến do ảnh hưởng của môi trường, chưa bị biệt hóa, có khả năng nhân lên nhiều lần, tăng sinh nhanh. "Trong ghép tế bào gốc, đây là nguồn tế bào rất giá trị", tiến sĩ Thu Nga nói.
*Tên nhân vật đã được thay đổi
