Bà Thúy, 83 tuổi, ở Bình Lợi Trung, TP HCM, mỗi ngày đều dành 15 phút để tập thở sâu, cải thiện chức năng phổi. Bác sĩ giải thích do tình trạng viêm phổi nặng kèm theo hen suyễn, khiến phổi chậm hồi phục, cần thời gian dài.
Mỗi lần thời tiết thay đổi hoặc hít phải bụi, bà đều ho, sốt. Vì vậy, vật bất ly thân của bà là chiếc khẩu trang và khăn quàng cổ. Khi có triệu chứng ốm, bà đi khám ngay. Hồi tháng 11/2025, bà xét nghiệm xác định không phải nhiễm bệnh do RSV, song phải điều trị viêm họng và viêm phế quản, uống thuốc gần một tháng mới khỏi, tốn hơn 10 triệu đồng.
Người cao tuổi viêm phổi nặng do RSV sẽ khó hồi phục, nên chủ động phòng bệnh. Ảnh: Diệu Thuần
Bác sĩ tư vấn bà tiêm vaccine, để phòng bệnh tốt hơn. Tại VNVC Bình Thạnh, TP HCM bà được tư vấn thêm vaccine ngừa RSV, vì vậy quyết định tiêm.
"Người già mắc bệnh thường điều trị lâu, tốn kém và hồi phục chậm. So với chi phí khi bị bệnh phải uống thuốc, nhập viện điều trị lên đến hàng chục triệu đồng thì chi phí tiêm vaccine rẻ hơn nhiều", bà Thúy nói.
Còn ông Phạm Văn Bảo, 69 tuổi, phường Bình Thạnh, TP HCM và vợ kém hai tuổi, cũng mệt mỏi kéo dài sau khi điều trị viêm phổi nặng cuối năm 2025. Thời tiết giao mùa thay đổi nhiều cùng ô nhiễm không khí khiến ông bà yếu hơn, thường xuyên ở trong nhà.
Vì vậy, con trai út là anh Phạm Phương Toàn, 34 tuổi, quyết định cho bố mẹ đi tiêm vaccine RSV, phế cầu và cúm giữa tháng 12/2025 với mong muốn tiêm vaccine sẽ giúp tăng sức đề kháng.
Theo ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, người cao tuổi thường có sức đề kháng giảm, nên cơ thể mất nhiều thời gian để chống lại virus và phục hồi tổn thương ở phổi. Các bệnh nền như tiểu đường, tim mạch hay COPD làm quá trình điều trị phức tạp hơn, dễ kéo dài thời gian hồi phục. Đồng thời, khả năng loại bỏ dịch đàm nhớt kém khiến đường thở dễ bị bít tắc, làm hô hấp khó khăn và khiến việc hồi phục chậm hơn so với người trẻ.
Còn RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Virus lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Ở người già, hệ miễn dịch suy yếu, nhiều bệnh nền và khả năng đào thải đàm nhớt kém khiến virus RSV dễ gây tắc nghẽn đường thở, tiến triển thành viêm phổi hoặc suy hô hấp, đồng thời làm nặng thêm các bệnh mạn tính như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, tiểu đường, suy tim...
Do triệu chứng ban đầu giống cảm lạnh, nhiều người chủ quan tự điều trị, dẫn đến nhập viện muộn và tăng nguy cơ biến chứng. Dữ liệu quốc tế cho thấy cứ 10 người cao tuổi nhiễm RSV thì có một người phải vào hồi sức tích cực, khoảng 1/3 gặp khó khăn trong sinh hoạt sau xuất viện.
Ông Phạm Văn Bảo và vợ cùng tiêm vaccine RSV, phế cầu, cúm tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Diệu Thuần
Để phòng bệnh, người cao tuổi cần kiểm soát bệnh nền, mang khẩu trang, rửa tay thường xuyên, giữ vệ sinh nhà cửa, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và duy trì vận động để nâng cao thể trạng.
Tiêm vaccine giúp người cao tuổi chủ động phòng bệnh do RSV hiệu quả. Việt Nam hiện có các loại vaccine RSV tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính.
Ngoài RSV, người cao tuổi cần tiêm đầy đủ vaccine cúm, sởi, thủy đậu, phế cầu để phòng biến chứng viêm phổi. Người cao tuổi chỉ cần tiêm một mũi cúm, nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của WHO; sởi, thủy đậu tiêm hai mũi đạt hiệu quả lên đến 98%; vaccine phế cầu có 5 loại, người cao tuổi có thể tiêm phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23, bác sĩ sẽ tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi và tiền sử tiêm chủng.
