Dấu hiệu trẻ trầm cảm dễ nhầm là 'nổi loạn'

Khác người lớn, thanh thiếu niên trầm cảm thường cáu gắt, bỏ học hoặc đau nhức cơ thể; phụ huynh chớ xem nhẹ kẻo bỏ lỡ thời điểm can thiệp tâm thần.

Nhiều bậc phụ huynh lầm tưởng người mắc trầm cảm phải luôn ủ rũ, khóc lóc. Tuy nhiên, ở lứa tuổi thanh thiếu niên, bệnh thường ẩn náu dưới những biểu hiện bất thường như cáu gắt, chống đối hoặc đau nhức cơ thể, khiến gia đình dễ bỏ qua vì nghĩ con bước vào giai đoạn "nổi loạn" tuổi dậy thì.

Những phản ứng bất thường bị lầm tưởng là 'ương bướng'

Theo bác sĩ Zhang Bingchun, Chủ nhiệm khoa Sức khỏe Thần kinh và Tâm thần, Bệnh viện Đài Trung thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi (Đài Loan, Trung Quốc), nếu người trưởng thành khi trầm cảm thường thể hiện bằng nỗi buồn rầu, khóc lóc, thì thanh thiếu niên lại có cách phản ứng rất khác.

Bác sĩ chỉ ra 5 biểu hiện bất thường phổ biến ở lứa tuổi này:

• Dễ nổi nóng, cáu gắt;

• Tính khí thất thường, bực bội;

• Từ chối đến trường (sợ đi học);

• Đau đầu không rõ nguyên nhân;

• Đau bụng tái diễn không tìm thấy bệnh lý thể chất.

Các triệu chứng tâm lý chuyển hóa thành cơn đau cơ thể này thường bị người lớn xem nhẹ, đánh đồng với sự phản kháng của lứa tuổi mới lớn. Bác sĩ Zhang Bingchun cảnh báo, nếu phụ huynh nhận thấy con có thêm các dấu hiệu như "ăn không ngon, ngủ không yên, không thiết sống", đây là hồi chuông báo động cho thấy bệnh đã ở mức nghiêm trọng, cần lập tức đưa trẻ đến chuyên khoa tâm thần thăm khám.

Áp lực đè nặng tâm lý học đường

Bác sĩ Zhang Bingchun dẫn các nghiên cứu dịch tễ học và khảo sát quy mô lớn từ cơ quan giáo dục cho thấy, tỷ lệ trầm cảm ở thanh thiếu niên trong 20 năm qua đã tăng vọt từ 3% lên gần 10%, trong đó nữ giới có nguy cơ mắc cao gấp đôi nam giới. Khảo sát của Quỹ Tung (John Tung Foundation) cũng ghi nhận 13,3% học sinh trung học và 18,7% sinh viên đại học đang chịu đựng những cảm xúc trầm cảm rõ rệt.

Nguồn cơn khiến người trẻ rơi vào bế tắc thường bắt nguồn từ gánh nặng thi cử, mâu thuẫn trong các mối quan hệ bạn bè và cảm giác bất an, hoang mang về tương lai.

Điển hình là trường hợp của Xiao Qing (21 tuổi). Từng là học sinh giỏi xuất sắc với ước mơ thi đỗ ngành y khoa, việc trượt kỳ thi đại học đầu tiên đã khiến cô sụp đổ lòng tự trọng, rơi vào trầm cảm và lo âu kéo dài. Dù gia đình khuyên con gái hạ bớt tiêu chuẩn sang các ngành y tế khác, Xiao Qing vẫn thu mình và khăng khăng không từ bỏ. Chỉ khi được cha mẹ đồng hành đưa đi khám và can thiệp y khoa, cô mới bắt đầu hành trình chữa lành.

Phát hiện sớm giúp bệnh hồi phục hoàn toàn

Bác sĩ Zhang Bingchun khẳng định, trầm cảm thanh thiếu niên hoàn toàn có cơ hội hồi phục nếu được nhận biết sớm và điều trị đúng phác đồ. Các phương pháp lâm sàng hiện nay rất đa dạng, bao gồm:

Nhờ kiên trì kết hợp thuốc, rTMS cùng lối sống khoa học suốt ba năm, Xiao Qing đã phục hồi cả về thể chất lẫn tinh thần, tự tin thi lại và chính thức trúng tuyển vào trường y như mong ước.

Bác sĩ nhắn nhủ tới các bạn trẻ và phụ huynh: Thất bại và áp lực là điều khó tránh trên con đường trưởng thành. Khi nhận thấy những thay đổi bất thường về tâm sinh lý, thanh thiếu niên không nên âm thầm chịu đựng, còn cha mẹ cần sớm lắng nghe, gạt bỏ định kiến để đồng hành cùng con tìm kiếm sự trợ giúp chuyên môn kịp thời.

(Theo Yahoo TW)