Bổ sung nhiều canxi có giúp trẻ cao nhanh?

Con tôi 10 tuổi thấp hơn các bạn trong lớp, bà nội muốn cho cháu uống viên canxi mỗi ngày để tăng chiều cao. Uống nhiều canxi có thực sự giúp trẻ tăng chiều cao? (Thu Lan, Hà Nội)

Trả lời:

Chiều cao chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, hormone tăng trưởng, thời điểm dậy thì, giấc ngủ và vận động. Canxi chỉ là một trong những yếu tố tham gia vào quá trình tạo xương.

Nếu trẻ được cung cấp đủ canxi theo nhu cầu thì việc bổ sung thêm không giúp xương phát triển vượt quá khả năng tăng trưởng tự nhiên của cơ thể. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, trẻ 1-3 tuổi cần khoảng 700 mg canxi mỗi ngày, trẻ 4-8 tuổi khoảng 1.000 mg, trẻ 9-18 tuổi khoảng 1.300 mg. Lượng này tính từ tổng nguồn cung cấp trong ngày gồm thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm bổ sung nếu có.

Nếu chế độ ăn của trẻ khỏe mạnh đã đáp ứng đủ nhu cầu canxi thì phụ huynh không nên tự ý bổ sung thêm viên canxi chỉ với mục đích tăng chiều cao. Hiệp hội Nhi khoa Mỹ cũng khuyến nghị ưu tiên cung cấp canxi từ chế độ ăn cân đối.

Nguồn canxi trong chế độ ăn khá đa dạng. Sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai là những nguồn cung cấp canxi phổ biến. Ngoài ra, trẻ có thể nhận canxi từ cá nhỏ ăn cả xương, một số loại rau xanh, đậu phụ và thực phẩm được bổ sung canxi. Việc lựa chọn thực phẩm nên phù hợp với độ tuổi, khẩu vị và nhu cầu dinh dưỡng tổng thể của trẻ.

Canxi cũng không hoạt động riêng lẻ trong quá trình phát triển xương. Vitamin D giúp cơ thể hấp thu và sử dụng canxi, trong khi protein, phospho và nhiều vi chất khác cũng tham gia vào quá trình phát triển xương. Vì vậy, thay vì tập trung vào một loại viên uống, cha mẹ nên đảm bảo trẻ có chế độ ăn đa dạng, kết hợp với vận động phù hợp để hỗ trợ phát triển toàn diện.

Tự ý cho trẻ uống canxi liều cao khi chưa xác định nhu cầu không mang lại lợi ích rõ ràng và có thể gây tác dụng không mong muốn. Bổ sung quá liều canxi có thể làm trẻ táo bón, buồn nôn, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Trong một số trường hợp, tình trạng tăng canxi trong máu hoặc nước tiểu có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.

Bổ sung quá nhiều canxi còn ảnh hưởng đến sự hấp thu của một số khoáng chất và thuốc. Vì vậy, cha mẹ không nên tự cộng thêm viên canxi khi trẻ đã sử dụng sữa, thực phẩm bổ sung hoặc các sản phẩm đa vi chất có chứa canxi mà chưa tính tổng lượng trẻ nhận được trong ngày.

Với trẻ thấp hơn bạn bè hoặc tăng chiều cao chậm, cha mẹ cũng không nên mặc định nguyên nhân là thiếu canxi. Nếu chậm tăng chiều cao, trẻ cần được bác sĩ đánh giá tốc độ tăng trưởng qua biểu đồ chiều cao theo tuổi, cân nặng, chế độ dinh dưỡng, tiền sử gia đình, tình trạng dậy thì và yếu tố sức khỏe khác. Một số trẻ có thể thấp do yếu tố di truyền hoặc thể tạng, trong khi những trường hợp khác có thể liên quan đến thiếu dinh dưỡng, bệnh mạn tính hoặc rối loạn nội tiết.

Giai đoạn trước và trong tuổi dậy thì là thời điểm quan trọng để tích lũy khối lượng xương. Bên cạnh dinh dưỡng đủ canxi và vitamin D, trẻ cần duy trì các hoạt động như đi bộ, chạy, nhảy, chơi thể thao phù hợp với lứa tuổi. Đây là những yếu tố cùng góp phần xây dựng và duy trì hệ xương khỏe mạnh.

Mục tiêu không phải là cho trẻ uống nhiều canxi mà đảm bảo đủ nhu cầu hằng ngày. Nếu trẻ có chế độ ăn hạn chế, dị ứng hoặc không dung nạp sữa, gặp vấn đề hấp thu dinh dưỡng, có dấu hiệu thiếu chất hoặc tăng trưởng chiều cao chậm, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá trước khi bổ sung canxi.

Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội