Bác sĩ chỉ cách phòng ngừa cơn hen suyễn về đêm

Giữ phòng ngủ sạch, tránh khói thuốc và các tác nhân kích thích, duy trì môi trường ngủ phù hợp giúp giảm nguy cơ lên cơn hen về đêm.

Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính đường thở, có thể được kiểm soát nếu người bệnh tuân thủ điều trị, hạn chế các yếu tố khởi phát. Tuy nhiên, một số người thường xuyên ho, khò khè, nặng ngực hoặc khó thở về đêm làm gián đoạn giấc ngủ và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ Lã Quý Hương, Đơn vị Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết có nhiều nguyên nhân khiến cơn hen dễ bùng phát vào ban đêm. Trong khi ngủ, hoạt động của phổi và đường thở có xu hướng thay đổi theo nhịp sinh học, sức cản đường thở có thể tăng, chức năng phổi giảm nhẹ so với ban ngày, khiến đường thở nhạy cảm với các tác nhân kích thích. Tư thế nằm có thể làm tăng ứ đọng dịch tiết, gây cảm giác khó thở ở một số người. Nhiệt độ không khí giảm về đêm cũng kích thích co thắt phế quản.

Ngoài các yếu tố sinh lý, nhiều tác nhân trong phòng ngủ cũng góp phần khởi phát cơn hen như mạt bụi, nấm mốc, lông thú cưng, khói thuốc lá. Một số bệnh lý đi kèm như viêm mũi dị ứng, viêm xoang, trào ngược dạ dày thực quản... cũng có thể khiến triệu chứng hen nặng lên vào ban đêm.

Dưới đây là một số biện pháp giúp ngừa cơn hen suyễn khởi phát về đêm theo gợi ý của bác sĩ Hương.

Giữ phòng ngủ sạch

Gia đình giặt chăn, ga, vỏ gối bằng nước nóng định kỳ để giảm mạt bụi, hút bụi phòng ngủ thường xuyên, lau sạch các bề mặt dễ bám bụi. Hạn chế trải thảm, trưng bày thú nhồi bông và các vật dụng khó vệ sinh trong phòng ngủ. Không nên nuôi chó, mèo hay các loại động vật có lông, phòng cần thông thoáng, khô ráo và xử lý sớm các vị trí ẩm mốc.

Duy trì môi trường ngủ phù hợp

Không khí quá lạnh hoặc quá khô đều có thể kích thích đường thở. Khi sử dụng điều hòa, người bệnh nên duy trì nhiệt độ khoảng 25-28 độ C, tránh để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt và đường thở. Nếu không khí quá khô, có thể dùng thêm máy tạo ẩm để duy trì độ ẩm phù hợp trong phòng ở khoảng 40-60%, đồng thời cần vệ sinh thiết bị định kỳ để tránh nấm mốc và vi khuẩn phát triển.

Kiểm soát tốt bệnh lý nền

Viêm mũi dị ứng, viêm xoang, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc béo phì đều có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn hen về đêm. Nếu thường xuyên nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc ợ nóng, nóng rát sau xương ức, người bệnh nên đi khám để điều trị đồng thời bệnh lý này. Việc kiểm soát tốt các yếu tố đi kèm cũng cải thiện giấc ngủ, góp phần giảm số lần lên cơn hen.

Hạn chế các yếu tố kích hoạt trước khi ngủ

Người bệnh nên tránh hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc, hạn chế uống rượu bia. Khi thời tiết lạnh, cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng mũi và đường thở. Người bị trào ngược dạ dày nên ăn tối trước khi đi ngủ khoảng 2-3 giờ, hạn chế ăn quá no hoặc dùng thực phẩm nhiều dầu mỡ vào buổi tối. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục phù hợp với khả năng, ngủ đủ giấc cũng giúp cải thiện khả năng kiểm soát hen lâu dài.

Người bệnh nên nhận biết yếu tố từng khiến mình lên cơn hen để chủ động tránh tiếp xúc, thay vì áp dụng máy móc một danh sách kiêng khem giống nhau cho tất cả trường hợp.

Tuân thủ phác đồ điều trị hen

Theo bác sĩ Hương, kiểm soát tốt tình trạng viêm đường thở là biện pháp quan trọng nhất để hạn chế cơn hen về đêm. Người bệnh cần dùng thuốc kiểm soát theo đúng phác đồ bác sĩ kê, ngay cả khi triệu chứng đã giảm. Nên kiểm tra định kỳ kỹ thuật sử dụng bình hít, bởi dùng thuốc không đúng cách có thể khiến lượng thuốc vào phổi không đủ, làm giảm hiệu quả điều trị.

Trường hợp thường xuyên thức giấc vì ho, khò khè hoặc khó thở, phải dùng thuốc cắt cơn nhiều cần được bác sĩ đánh giá mức độ kiểm soát hen và điều chỉnh phác đồ nếu cần. Người bệnh không nên tự tăng thuốc cắt cơn hoặc thay đổi thuốc kiểm soát mà chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Bác sĩ Hương khuyến cáo khi khó thở tăng nhanh, không thể nói thành câu, thở rít dữ dội, tím môi hoặc đầu ngón tay, hoặc triệu chứng không cải thiện sau khi dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn, người bệnh cần đến bệnh viện ngay. Bởi đây có thể là cơn hen cấp nặng, có nguy cơ đe dọa tính mạng.