Nguy cơ yếu liệt do thoái hóa đốt sống cổ

Người bệnh thoái hóa đốt sống cổ chèn ép rễ thần kinh, ống sống có thể bị tê bì, yếu tay chân, tiểu tiện mất tự chủ.

Yếu liệt do thoái hóa đốt sống cổ là tình trạng suy giảm một phần hoặc mất hoàn toàn khả năng vận động của tay, chân do tổn thương ở cột sống cổ gây chèn ép tủy sống hoặc các rễ thần kinh. Đây là biến chứng nghiêm trọng và nguy hiểm của thoái hóa đốt sống cổ, xảy ra khi bệnh tiến triển trong thời gian dài không được phát hiện và điều trị.

ThS.BS Nguyễn Thị Ánh Ngọc, Khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khi đốt sống cổ thoái hóa có thể hình thành gai xương hoặc đĩa đệm bị thoát vị, chèn ép tủy sống và dây thần kinh làm suy giảm chức năng dẫn truyền thần kinh, gây ra một số dấu hiệu cảnh báo yếu liệt.

Đau cổ lan xuống tay do thoái hóa gây chèn ép rễ thần kinh đi ra từ cột sống cổ. Cơn đau xuất phát từ vùng cổ dưới lan xuống vai, bả vai, cánh tay và bàn tay theo đường đi của dây thần kinh bị chèn ép. Người bệnh có thể đau cổ vai gáy tăng lên khi xoay cổ, cúi đầu hoặc vận động mạnh. Nếu chèn ép kéo dài mà không được can thiệp, chức năng thần kinh có thể bị tổn thương nghiêm trọng, làm giảm khả năng vận động của chi trên và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.

Tê bì, dị cảm, mất cảm giác do chèn ép rễ thần kinh và tủy sống thường gây ra triệu chứng châm chích, nóng rát, kiến bò ở tay, ngón tay, đôi khi lan xuống chân. Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng giảm cảm giác hoặc mất cảm giác ở một số vùng dây thần kinh chi phối.

Yếu tay chân làm giảm khả năng vận động, đi lại khó khăn. Người bệnh vụng về hoặc mất khả năng cầm nắm, thực hiện các vận động tinh tế như cài cúc áo, cầm bút viết, đánh máy tính...

Rối loạn đại tiểu tiện, mất thăng bằng xảy ra khi người bệnh bị thoái hóa đốt sống cổ nặng. Gai xương phát triển hoặc đĩa đệm thoát vị làm hẹp không gian ống sống, chèn ép trực tiếp lên tủy sống cổ trong thời gian dài. Người bệnh khó giữ thăng bằng khi đứng, dễ té ngã, thậm chí rối loạn chức năng bàng quang ruột, đại tiểu tiện khó, không tự chủ. Đây là triệu chứng cần cấp cứu để tránh biến chứng nguy hiểm nhất là liệt hoàn toàn.

Bác sĩ Ngọc khuyến cáo để phòng tránh yếu liệt, người bị thoái hóa đốt sống cổ nên tuân thủ phác đồ điều trị, tái khám theo lịch hẹn. Điều chỉnh tư thế làm việc sinh hoạt đúng, tập luyện phù hợp để tránh tăng cân, tăng cường sức mạnh cơ vùng cổ vai gáy, xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng để tránh thoái hóa tăng nặng.

Người bệnh không tự bẻ cổ, nắn chỉnh mạnh hoặc kéo giãn cổ tại cơ sở không đảm bảo, không tự mua thuốc giảm đau và uống kéo dài để che lấp triệu chứng thần kinh, không trì hoãn khám khi tay chân đã yếu, đi không vững hoặc rối loạn đại tiểu tiện...

Khi đi khám, bác sĩ khám lâm sàng tổng quát, kiểm tra cổ, sức mạnh cơ, phản xạ tay chân, đo điện cơ (EMG), chụp X-quang, cộng hưởng từ (MRI)... để chẩn đoán nguyên nhân yếu liệt. Tùy tình trạng, điều trị nội khoa, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng. Phẫu thuật giải ép thần kinh có thể được chỉ định khi điều trị nội khoa không hiệu quả.