Bắt vít chỉnh cột sống cong vẹo của thiếu niên

Tú, 14 tuổi, bị cong vẹo cột sống sang hai bên gây đau, được bác sĩ phẫu thuật nắn chỉnh bằng vít và cố định về đúng vị trí.

Tú đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám trong tình trạng hai vai lệch nhiều, khó rướn người, đau khi vận động mạnh. Kết quả chụp X-quang cho thấy cột sống bệnh nhi vẹo nặng sang hai bên, có dấu hiệu chèn ép phổi.

TS.BS.CKII Trần Quang Hiển, Trưởng khoa Phẫu thuật cột sống, nhận định nếu trì hoãn điều trị, Tú có nguy cơ biến dạng cơ thể, giới hạn vận động, đau lưng mạn tính, dễ mệt mỏi do tim phổi bị chèn ép, thậm chí rút ngắn tuổi thọ.

Êkíp phẫu thuật mở một đường dài sau lưng bệnh nhi, nắn chỉnh các đốt sống về đúng vị trí, bắt các vít vào và nối lại với nhau bằng thanh kim loại nhằm cố định cột sống vùng vẹo.

Để đảm bảo nắn chỉnh cột sống tối đa nhưng không làm tổn thương tủy sống, ngăn ngừa nguy cơ liệt, các bác sĩ sử dụng máy theo dõi chức năng tủy sống trong quá trình phẫu thuật, giữ an toàn cho bệnh nhi, bảo tồn chức năng vận động.

Ngày thứ hai sau mổ, Tú có thể tự đứng lên, hai vai cân bằng, hình dáng và chiều cao cơ thể cải thiện rõ rệt. Bệnh nhi được hướng dẫn tập vật lý trị liệu và xuất viện sau một tuần trong tình trạng thoải mái, không còn đau, có thể tự đi lại và sinh hoạt nhẹ nhàng. Bác sĩ tiên lượng sau khoảng 3 tháng, Tú có thể khôi phục sinh hoạt bình thường.

Bác sĩ Hiển cho hay cong vẹo cột sống ở trẻ em thường vô căn, song một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như ngồi ghế quá cao hoặc quá thấp so với chiều cao của trẻ, tư thế ngồi học sai (cúi gập lưng, nghiêng người, chống cằm khi ngồi học hoặc tì ngực vào bàn...) khiến cột sống phải chịu áp lực sai lệch thời gian dài. Đeo cặp sách quá nặng trên một bên vai có thể khiến cột sống bị nghiêng, lâu ngày gây cong vẹo...

Bệnh thường diễn tiến âm thầm, nếu không được phát hiện, mức độ cong vẹo có thể tăng thêm 1-3 độ mỗi năm dẫn đến thoái hóa cột sống, gây đau lưng mạn tính và nhiều biến chứng khác. Nhiều trẻ bị cong vẹo cột sống chỉ phát hiện khi bệnh đã nặng.

Sàng lọc là cách hiệu quả để giảm nguy cơ biến dạng cột sống hoặc phải phẫu thuật. Phụ huynh nên tầm soát định kỳ cho trẻ, đặc biệt khi gia đình có tiền căn bị cong vẹo cột sống hoặc trẻ có các triệu chứng lệch hông, vai không đều... Để phòng bệnh, cần khuyến khích trẻ hoạt động thể chất, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và cải thiện tư thế khi học tập.

Với trường hợp được xác định mắc bệnh, phụ huynh cần giám sát, đảm bảo trẻ tuân thủ chỉ định của bác sĩ để cải thiện bệnh hiệu quả. Nếu phải phẫu thuật, người bệnh nên sớm can thiệp. Thời điểm phù hợp để phẫu thuật cong vẹo cột sống là dịp nghỉ hè để trẻ có thời gian phục hồi trước khi bắt đầu năm học mới.

*Tên người bệnh đã được thay đổi