Bác sĩ cảnh báo 3 nhóm thực phẩm làm tăng nguy cơ tắc mạch máu

Nội tạng động vật, thực phẩm nhiều đường và bột tinh chế, thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối là 3 nhóm thực phẩm không nên ăn quá nhiều vì nguy cơ tắc mạch máu.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, cựu bác sĩ trưởng của các Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, cho biết nguy cơ xơ vữa động mạch không chỉ đến từ chất béo mà còn chịu ảnh hưởng của toàn bộ chế độ ăn uống và lối sống. Một số thực phẩm quen thuộc nếu tiêu thụ thường xuyên có thể làm tăng cholesterol, rối loạn mỡ máu hoặc gây tổn thương thành mạch, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa.

Dưới đây là 3 nhóm thực phẩm cần sử dụng điều độ, như sau:

Nội tạng động vật

Gan, óc, cật, lòng hay tim là những món ăn được nhiều người yêu thích, song đây cũng là nhóm thực phẩm chứa hàm lượng cholesterol khá cao. Đặc biệt, óc lợn là một trong những thực phẩm có lượng cholesterol cao nhất, nếu ăn thường xuyên với số lượng lớn, nhất là ở người đã mắc rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, nguy cơ tăng cholesterol trong máu sẽ cao hơn.

Khi tuổi tác tăng lên, khả năng chuyển hóa chất béo của cơ thể giảm dần, khiến cholesterol dư thừa dễ tích tụ trong thành mạch và góp phần hình thành các mảng xơ vữa. Người trung niên và cao tuổi nên hạn chế ăn nội tạng động vật, không nên đưa vào thực đơn quá thường xuyên.

Thực phẩm nhiều đường và tinh bột tinh chế

Các loại bánh ngọt, bánh kem, nước ngọt, trà sữa, bánh nếp, cháo nấu quá nhuyễn hay các món ăn chứa nhiều đường bổ sung đều thuộc nhóm thực phẩm cần hạn chế. Khi tiêu thụ quá nhiều đường và carbohydrate tinh chế, đường huyết sau ăn tăng nhanh, phần năng lượng dư thừa sẽ được gan chuyển hóa thành triglyceride - một dạng chất béo trong máu. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ rối loạn lipid máu, béo phì, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch cũng tăng theo.

Để bảo vệ mạch máu, nên hạn chế đồ uống có đường và bánh kẹo ngọt, thay một phần gạo trắng bằng gạo lứt hoặc ngũ cốc nguyên hạt, tăng cường các loại đậu và yến mạch trong khẩu phần ăn.

Thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối

Thịt xông khói, xúc xích, lạp xưởng, đồ hộp, dưa muối, cà muối và nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn thường chứa lượng natri rất cao. Chế độ ăn quá nhiều muối không chỉ làm tăng nguy cơ tăng huyết áp mà còn có thể gây tổn thương lớp nội mạc của thành mạch. Khi thành mạch bị tổn thương, cholesterol và các chất béo trong máu dễ lắng đọng hơn, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê.

Chuyên gia cho rằng việc bảo vệ hệ tim mạch không chỉ nằm ở chuyện kiêng một loại thực phẩm mà cần xây dựng lối sống lành mạnh lâu dài. Một số nguyên tắc giúp giảm nguy cơ xơ vữa động mạch gồm: Ưu tiên thịt nạc, cá, tôm và thịt gia cầm bỏ da, hạn chế nội tạng động vật và thực phẩm chế biến sẵn, giảm đồ ngọt, nước ngọt và tinh bột tinh chế, ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế lượng muối trong khẩu phần hằng ngày.

Ngoài ra, duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ lưu ý xơ vữa động mạch là bệnh lý tiến triển âm thầm trong nhiều năm và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, di truyền, hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và lối sống ít vận động. Vì vậy, thay vì chỉ kiêng thịt mỡ, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng và sinh hoạt khoa học để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.