Khi nào bác sĩ cắt polyp ngay trong lúc nội soi?

Tôi chuẩn bị nội soi tiêu hóa. Có phải khi nội soi nếu phát hiện polyp thì bác sĩ sẽ cắt ngay? Cắt polyp có đau, chảy nhiều máu nhiều không? (Thu Hương, 46 tuổi, Hưng Yên).

Trả lời:

Polyp là những khối mô phát triển bất thường trên bề mặt niêm mạc đường tiêu hóa, thường gặp ở đại tràng, dạ dày. Đa số polyp là lành tính nhưng một số loại như polyp tuyến có thể tiến triển thành ung thư. Cắt polyp qua nội soi là phương pháp điều trị giúp phòng ngừa ung thư tiêu hóa từ giai đoạn sớm.

Bác sĩ quyết định cắt ngay hay hẹn thực hiện sau sẽ dựa trên đặc điểm của polyp, tình trạng sức khỏe và nguy cơ biến chứng của từng người bệnh. Polyp nhỏ, hình thái đơn giản và đã được đánh giá an toàn, bác sĩ có thể cắt ngay trong cùng lần nội soi. Tuy nhiên, polyp kích thước lớn, vị trí khó, nghi ngờ xâm lấn sâu hoặc người bệnh đang dùng thuốc chống đông, mắc bệnh lý làm tăng nguy cơ chảy máu, cần chuẩn bị trước khi can thiệp.

Thủ thuật cắt polyp tác động chủ yếu lên lớp niêm mạc, trong khi niêm mạc đường tiêu hóa như dạ dày và đại tràng hầu như không có các thụ thể cảm nhận đau như da.

Khi cắt polyp, bác sĩ sử dụng thòng lọng hoặc các dụng cụ chuyên dụng, có thể kết hợp dòng điện cao tần để cắt bỏ polyp đồng thời hàn kín các mạch máu nhỏ tại vị trí cắt, giúp cầm máu ngay trong thủ thuật. Vì vậy, đa số trường hợp chỉ chảy rất ít máu hoặc không chảy máu.

Những polyp lớn hoặc có nguy cơ chảy máu cao, bác sĩ có thể áp dụng thêm các biện pháp cầm máu như kẹp clip cầm máu để giảm nguy cơ biến chứng.

Người bệnh thường được gây mê hoặc an thần khi nội soi nên không có cảm giác khi được can thiệp. Sau khi tỉnh, một số người có thể thấy hơi chướng bụng, đầy hơi hoặc khó chịu nhẹ do lượng khí bơm vào đường tiêu hóa trong lúc nội soi, song triệu chứng này thường giảm dần sau vài giờ.

Mức độ khó chịu sau thủ thuật còn phụ thuộc vào kích thước, số lượng, vị trí polyp và kỹ thuật cắt. Những polyp nhỏ thường được cắt nhanh, người bệnh có thể ra về trong ngày. Với polyp lớn, phải sử dụng thủ thuật phức tạp, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi thêm vài giờ hoặc một ngày để phát hiện sớm và ngăn ngừa các biến chứng.

Sau khi xuất viện về nhà, người bệnh đã cắt polyp có thể có cảm giác âm ỉ nhẹ vùng bụng trong một đến hai ngày đầu. Đây là phản ứng bình thường của cơ thể sau can thiệp. Tuy nhiên, nếu đau bụng dữ dội, sốt, đi ngoài ra nhiều máu đỏ tươi, chóng mặt hoặc ngất, người bệnh cần đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra, xử lý kịp thời.

Để vết cắt mau lành đồng thời giảm nguy cơ chảy máu, người bệnh nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu trong vài ngày đầu, uống đủ nước, tránh vận động mạnh. Trường hợp đang sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc kháng kết tập tiểu cầu cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về thời điểm ngừng và dùng thuốc nhằm cân bằng nguy cơ chảy máu và huyết khối.

Sau khi cắt, polyp sẽ được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định loại mô học, mức độ loạn sản cũng như đánh giá nguy cơ tiến triển thành ung thư. Tùy kết quả, người bệnh được hẹn tái khám theo các lịch khác nhau.

Khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội