Một bé 7 tuổi ở Tuyên Quang nhập viện đêm giao thừa trong tình trạng nguy kịch, theo dõi viêm cơ tim tối cấp. Trước đó trẻ khỏe mạnh, khởi bệnh 5 ngày với các biểu hiện sốt, đau bụng, mệt mỏi.
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được xác định sốc tim, suy tuần hoàn nặng kèm rối loạn nhịp... Trước tình trạng sốc tim nghi do viêm cơ tim, các bác sĩ quyết định triển khai hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể (ECMO) nhằm hỗ trợ tuần hoàn, tạo điều kiện cho cơ tim của bé hồi phục. Hiện bệnh nhi được theo dõi sát quá trình hồi phục chức năng tim và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để xác định căn nguyên.
Một bệnh nhi viêm cơ tim điều trị tại bệnh viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Vài ngày trước đó, một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội buồn nôn, nôn 10 lần trong ngày, đau bụng âm ỉ quanh rốn. Trẻ không sốt, không tiêu chảy, sinh hoạt bình thường. Những biểu hiện này khiến gia đình nghĩ đến rối loạn tiêu hóa nên cho trẻ uống men tiêu hóa và thuốc chống nôn tại nhà.
Tuy nhiên, các triệu chứng của trẻ không thuyên giảm, ngày hôm sau, đau bụng tăng lên, tiếp tục nôn 5-6 lần, dịch nôn màu vàng, cơ thể mệt lả, da tái. Bệnh nhi vào khoa Cấp cứu và Chống độc hôm 7/2 với chẩn đoán viêm cơ tim tối cấp.
Thời điểm tiếp nhận, trẻ vẫn tỉnh táo, tiếp xúc được, chưa suy hô hấp rõ rệt. Tuy nhiên, xét nghiệm chuyên sâu và siêu âm tim, các bác sĩ ghi nhận bé tổn thương cơ tim nặng, rối loạn vận động cơ tim lan tỏa, men tim tăng rất cao - những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ rối loạn nhịp tim và sốc tim có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Từ kinh nghiệm điều trị nhiều ca viêm cơ tim tối cấp, các bác sĩ nhận định việc chờ đợi các biểu hiện suy sụp rõ ràng có thể khiến bệnh nhi mất "thời gian vàng", do đó bác sĩ chủ động can thiệp, triển khai sớm các biện pháp hồi sức tích cực.
Bệnh nhi được đặt nội khí quản, thiết lập đường truyền tĩnh mạch trung tâm, sử dụng thuốc vận mạch. Hệ thống ECMO được kích hoạt, giúp giảm gánh nặng cho cơ tim đang tổn thương nặng, tạo điều kiện cho tim của bé hồi phục.
Sau 7 ngày điều trị, tình trạng của trẻ đang tiến triển tốt, cai ECMO, tự thở, tỉnh táo, các chỉ số huyết động, chức năng tim và toàn trạng đang cải thiện dần. Nếu tiến triển thuận lợi, trẻ có thể xuất viện trong vài ngày tới, tiên lượng hồi phục hoàn toàn, không để lại di chứng.
Ngoài ra, một bé trai 13 tuổi ở Hà Nội vào viện hôm 12/2 trong tình trạng viêm cơ tim tối cấp. Trẻ tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh, 3 ngày trước khi vào viện bị nôn nhiều, không ho, không sốt. Bệnh diễn biến nặng rất nhanh với các biểu hiện rối loạn nhịp tim, suy hô hấp, bác sĩ can thiệp ECMO kịp thời ngay trong đêm để cứu sống trẻ. Hiện tại, tình trạng bệnh nhi tạm thời ổn định, tiếp tục được theo dõi sát sao.
"Viêm cơ tim tối cấp diễn biến cực kỳ nhanh, nhiều trẻ còn tỉnh táo nhưng có thể suy tim và ngừng tuần hoàn chỉ sau vài giờ", ThS.BSCKII. Ngô Tiến Đông, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, giải thích, thêm rằng vì vậy quyết định điều trị sớm và đặt ECMO ngay khi tiên lượng nguy cơ cao thay vì chờ đến khi trẻ rơi vào sốc tim hay suy sụp huyết động.
Viêm cơ tim là tình trạng viêm làm tổn thương tế bào cơ tim, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tim của trẻ. Nguyên nhân gây bệnh khá đa dạng, phần lớn do virus, nhiễm độc, bệnh tự miễn, hội chứng MIS-C... Như 3 em bé trên, chưa rõ nguyên nhân gây viêm cơ tim cấp.
Các triệu chứng viêm cơ tim cấp thường không điển hình, khoảng một nửa số trẻ bị viêm cơ tim cấp có thể có biểu hiện của đợt nhiễm virus một vài tuần trước khi khởi bệnh. Sau đó, trẻ xuất hiện các triệu chứng giống các bệnh lý thông thường khác như mệt mỏi, đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, ho... Nếu trẻ kèm theo các triệu chứng khác như thở nhanh, đau ngực, khó thở, nhịp tim nhanh, môi và da tái... cần đưa đến bệnh viện khám và điều trị kịp thời.
Mỗi năm, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa tiếp nhận khoảng 20-40 ca viêm cơ tim trẻ em. Trước đây, tỷ lệ tử vong trẻ bị viêm cơ tim rất cao. Hiện nay, với sự phối hợp liên khoa, liên viện và áp dụng kỹ thuật ECMO, nhiều trẻ được cứu sống. Tỷ lệ cứu sống trẻ viêm cơ tim được hỗ trợ ECMO tại Bệnh viện Nhi Trung ương khoảng 60%, tương đương các nước phát triển.
