Xạ trị ung thư amidan thế nào
Xạ trị có thể riêng lẻ giúp triệt căn ung thư hoặc phối hợp hóa trị, sau phẫu thuật nhằm kiểm soát bệnh tiến triển hoặc giảm nhẹ triệu chứng.
Amidan có chức năng miễn dịch, bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn xâm nhập qua mũi và miệng. Ung thư amidan thuộc nhóm ung thư hầu họng, xảy ra tại vùng amidan - tổ chức bạch huyết lớn nằm ở hai bên họng miệng. Bệnh thường xuất phát từ biểu mô tế bào vảy, hay khu trú ở một bên (trái hoặc phải), ít xuất hiện cả hai bên.
Người hút thuốc lá, uống nhiều bia rượu, nhiễm virus HPV có nguy cơ mắc ung thư amidan cao hơn. Bệnh không có biểu hiện rõ triệu chứng giai đoạn đầu, cho đến khi khối u phát triển gây đau họng kéo dài, nuốt vướng, đau lan lên tai, thay đổi giọng nói...
ThS.BS Vương Ngọc Dương, Phó trưởng khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết xạ trị là một phần của phác đồ điều trị ung thư amidan trong phương pháp đa mô thức, được cá thể hóa tùy vào giai đoạn cũng như sức khỏe người bệnh.
Xạ trị triệt căn ung thư amidan
Với một số trường hợp ung thư amidan dương tính HPV, khối u còn khu trú, chưa lan rộng hoặc người bệnh không đủ điều kiện phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định xạ trị như phương pháp điều trị duy nhất thay vì phẫu thuật.
Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao phá hủy ADN, khiến tế bào ung thư ngừng phân chia và hoại tử, sau đó đào thải tự nhiên khỏi cơ thể. Phương pháp này tiêu diệt khối u nguyên phát, các vùng hạch có nguy cơ cao chứa tế bào ung thư, giúp điều trị bệnh triệt căn mà không phải can thiệp phẫu thuật rộng, từ đó bảo tồn được chức năng nói, nuốt cho người bệnh.
Xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật
Sau phẫu thuật lấy u amidan và nạo vét hạch cổ, một số người bệnh còn yếu tố nguy cơ cao như diện cắt còn thấy tế bào ung thư, còn hạch nghi xâm lấn. Khi đó bác sĩ chỉ định xạ trị bổ trợ để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại, giảm nguy cơ tái phát.
Kỹ thuật viên điều chỉnh tư thế người bệnh xạ trị ung thư amidan. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Phối hợp với hóa trị kiểm soát bệnh
Xạ trị kết hợp hóa trị được chỉ định cho bệnh ung thư amidan tiến triển tại chỗ, có nguy cơ tái phát cao, nhiều hạch cổ. Sự kết hợp này nhằm tăng hiệu quả tiêu diệt hoặc thu nhỏ khối u, kiểm soát bệnh tốt hơn, tăng thời gian sống thêm, giúp người bệnh tránh phẫu thuật cắt bỏ rộng.
Xạ trị giảm nhẹ
Khi ung thư amidan tiến triển hoặc ở giai đoạn muộn, xạ trị vẫn có tác dụng thu nhỏ kích thước khối u, giảm đau, khàn tiếng, nuốt nghẹn. Phương pháp này còn hỗ trợ giảm đau đầu, buồn nôn, yếu liệt khi bệnh di căn não, giảm khó thở khi di căn phổi, góp phần bảo tồn khả năng vận động cho người bệnh di căn xương.
Bác sĩ Dương cho biết amidan nằm gần nhiều cấu trúc đảm nhiệm chức năng nuốt, nói và tiết nước bọt. Do đó, mục tiêu của xạ trị không chỉ là đưa đủ liều vào khối u mà còn hạn chế liều tới mô lành, giảm tác dụng phụ. Hiện, kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) hoặc điều biến liền theo thể tích hình cung (VMAT) giúp phân bổ liều xạ ôm sát khối u, giảm liều tác động tới cơ quan lân cận, từ đó giảm tác dụng phụ cho người bệnh.
