Vỡ ổ áp xe trong não

Ông Long, 58 tuổi, đau đầu, đột ngột tăng huyết áp, suy giảm tri giác nhanh, bác sĩ chẩn đoán ổ áp xe não vỡ vào hệ thống não thất.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội kích hoạt báo động đỏ, mở luồng ưu tiên để chuẩn bị phẫu thuật cấp cứu cho ông Long. Kết quả chụp sọ não ban đầu ghi nhận ổ áp xe trán trái, giãn não thất và thay đổi tín hiệu dịch não tủy.

ThS.BS Bùi Khương Duy, Phó trưởng khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, chẩn đoán ông Long bị áp xe não vỡ vào não thất (IVROBA). Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của áp xe não. Não thất là hệ thống các khoang nằm sâu trong não, chứa và lưu thông dịch não tủy. Khi ổ áp xe vỡ, mủ cùng vi khuẩn lan theo dòng dịch não tủy đến nhiều vị trí trong hệ thần kinh trung ương, gây viêm não thất, viêm màng não, nhiễm trùng lan rộng.

Một tháng trước ông Long bị chấn thương sọ não gây vỡ nền sọ, hình thành đường rò từ xoang hàm vào trong hộp sọ. Theo bác sĩ Duy, đây là điều kiện cho vi khuẩn từ ngoài vào, hình thành ổ áp xe tại thùy trán trái và gây biến chứng vỡ vào não thất.

Người bệnh được chỉ định phẫu thuật tối thiểu (can thiệp qua các vết mổ nhỏ) dẫn lưu não thất ngoài kết hợp chọc hút ổ áp xe. Sau khi xác định vị trí tổn thương, bác sĩ chọn đường tiếp cận ổ áp xe ở thùy trán trái, hút ra hơn 30 ml mủ vàng đục, kết hợp đặt một ống thông vào não thất để đưa dịch não tủy ra ngoài. Sau cuộc mổ thứ nhất, người bệnh tiếp tục được hồi sức tích cực, kiểm soát đường huyết, huyết áp và điều trị kháng sinh kiểm soát nhiễm trùng.

Hai tuần sau, thể trạng tốt hơn, ông Long được phẫu thuật lần hai. Các bác sĩ mở sọ trán - thái dương trái, bộc lộ nền sọ, phát hiện đường vỡ nền sọ trước kèm rách màng cứng, tạo nên đường hầm thông giữa vùng xoang hàm trên và khoang dưới màng cứng. Phẫu thuật viên vá kín màng cứng, tái lập hàng rào ngăn cách giữa khoang dưới màng cứng và nền sọ, loại bỏ đường xâm nhập của vi khuẩn từ vùng xoang, sau đó đóng vết mổ.

Ba ngày sau mổ, ông Long tỉnh táo, tri giác cải thiện. Sau 4 tuần, vết mổ liền tốt, ông nói chuyện, ăn uống và đi lại bình thường, không ghi nhận biến chứng. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ sọ não khi tái khám không còn giãn não thất và không còn hình ảnh ổ áp xe.

Bác sĩ Khương Duy cho biết biến chứng vỡ áp xe não có tỷ lệ tử vong cao, khoảng 84%. Phẫu thuật là phương pháp chính để điều trị vỡ áp xe não. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời trước khi ổ áp xe vỡ góp phần hạn chế biến chứng.

Sau chấn thương sọ não, người bệnh cần được theo dõi, tuân thủ tái khám. Khi đau đầu tăng dần, sốt, nôn, thay đổi ý thức, co giật hoặc các triệu chứng thần kinh bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra, loại trừ nguy cơ nhiễm trùng nội sọ, áp xe não và các biến chứng thần kinh nguy hiểm.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi