U cuộn mạch chèn ép khí quản gây khó thở

Anh Shokha, 40 tuổi, quốc tịch Campuchia, khó thở kéo dài, bác sĩ phát hiện u cuộn mạch 2 cm trong khí quản.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết u cuộn mạch (glomus tumor) thường xuất hiện ở vùng ngoại biên như dưới móng tay hoặc đầu ngón chân, ít khi phát triển trong khí quản. "Y văn thế giới hiện chưa có thống kê đầy đủ về bệnh này, chủ yếu ghi nhận trong các báo cáo ca bệnh đơn lẻ, đến nay chưa đến 100 trường hợp", phó giáo sư Vĩnh nói.

Khoảng 6 năm trước, anh Shokha, ho khan, cảm giác vướng ở cổ và tức ngực, dần dần xuất hiện các cơn khó thở nhất là khi nằm hoặc vận động mạnh. Anh khám tại một số bệnh viện ở Campuchia, được chẩn đoán có khối u trong khí quản, trải qua nhiều lần đốt u nhưng không đỡ, triệu chứng nặng dần.

Anh Shokha đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng mệt mỏi, lờ đờ, da tím tái, thở khò khè. Kết quả chụp CT lồng ngực phát hiện một khối u lớn, kích thước 19x15x18 mm, nằm sâu trong khí quản, gần phổi, chiếm gần hết lòng đường thở.

Người bệnh được chỉ định phẫu thuật loại bỏ u. Theo phó giáo sư Vĩnh, vị trí khối u nguy hiểm do nằm trong lòng khí quản, sâu trong lồng ngực, ẩn sau nhiều mạch máu lớn ở cổ, quá trình phẫu thuật cần cẩn thận tránh gây chảy máu ồ ạt.

Người bệnh được gây mê qua mặt nạ (mask) thanh quản thay vì dùng kỹ thuật đặt nội khí quản như thông thường nhằm tránh nguy cơ làm hẹp thêm lòng khí quản, bít tắc đường thở. Đồng thời, phương pháp này cũng đảm bảo nguồn oxy cung cấp cho não cùng các cơ quan khi đường thở bị gián đoạn lúc cắt nối đoạn khí quản hẹp.

Êkíp mở đường vào khí quản qua vùng cổ, không cần chẻ xương ức, sau đó cắt bỏ đoạn khí quản chứa u. Khi đoạn khí quản bị gián đoạn, êkíp gây mê phối hợp đưa ống thông khí quản phía dưới để duy trì cung cấp oxy cho người bệnh.

Sau khi lấy trọn khối u, phó giáo sư Vĩnh nối lại hai đầu khí quản theo kỹ thuật cắt nối tận - tận. Ống nội khí quản được đặt lại qua đường miệng, bảo đảm đường thở được thông suốt.

Hậu phẫu, anh Shokha bớt đau, có thể ngồi dậy và tự thở dễ dàng, không còn cảm giác vướng nghẹn ở cổ, xuất viện sau 5 ngày.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết, u cuộn mạch phần lớn lành tính nhưng có cấu trúc dai, cứng chắc, giàu mạch máu, dính chặt vào các tổ chức xung quanh. Vì vậy, những phương pháp can thiệp qua nội soi như đốt u có thể không loại bỏ được hoàn toàn tổn thương, nguy cơ tái phát.

Với những khối u nằm trong khí quản, nhất là khi đã gây hẹp đường thở nặng, bác sĩ thường lựa chọn phương pháp điều trị dựa trên vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn cũng như tình trạng hô hấp của người bệnh.

U cuộn mạch hình thành chủ yếu do tăng sinh lành tính và bất thường của các tế bào cơ trơn, mạch máu và các tế bào cuộn tại chỗ. Khi có triệu chứng ho, khó thở, thở khò khè kéo dài hoặc cảm giác nghẹn, tức ngực không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân, điều trị kịp thời ngăn biến chứng.

* Tên người bệnh đã được thay đổi