Trả lời:
Xạ trị là phương pháp sử dụng bức xạ ion hóa nhắm vào khối u để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc làm chậm sự phát triển của chúng. Tia xạ phá hủy DNA bên trong tế bào ung thư, khiến chúng không thể tự sửa chữa, ngừng phân chia và chết, sau đó cơ thể đào thải tự nhiên.
Bác sĩ có thể chỉ định xạ trị đơn lẻ hoặc kết hợp các phương pháp khác như hóa trị, phẫu thuật, sử dụng thuốc nhắm đích, thuốc miễn dịch để tăng hiệu quả điều trị ung thư, giảm nhẹ triệu chứng. Xạ trị ung thư được chia làm ba hình thức gồm xạ trị chiếu ngoài, xạ trị chiếu trong và xạ trị áp sát.
Xạ trị ngoài phổ biến nhất hiện nay, sử dụng một máy xạ trị để phát ra bức xạ dưới dạng tia X năng lượng cao. Các chùm tia phóng xạ từ máy chỉ tác động vào các tế bào trong cơ thể bệnh nhân khi máy đang hoạt động. Xạ trị ngoài hoạt động tương tự chụp X-quang về nguyên lý phát tia. Khi máy tắt, tia xạ không còn được tạo ra và phát đi nữa, tương tự tắt một bóng đèn.
Sau xạ trị ngoài, người bệnh có thể tiếp xúc, sinh hoạt hoặc ở chung với người thân, bao gồm cả trẻ em, phụ nữ mang thai mà không cần cách ly.
Kỹ thuật viên tháo mặt nạ cố định cho người bệnh ngay sau xạ trị ngoài. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Trái với xạ trị ngoài, xạ trị trong là hình thức xạ trị sử dụng thuốc phóng xạ được tiêm, truyền, uống... vào trong cơ thể, ví dụ iốt phóng xạ I-131 để điều trị ung thư tuyến giáp. Các chất phóng xạ đi khắp cơ thể, tìm và tiêu diệt các tế bào ung thư, sau đó đào thải qua dịch tiết như nước tiểu, mồ hôi, nước bọt ra ngoài. Với xạ trị chiếu trong, bệnh nhân mang chất phóng xạ trong cơ thể nên cần cách ly tại bệnh viện theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh gây phơi nhiễm cho người khác qua tiếp xúc gần hoặc qua dịch tiết.
Xạ trị áp sát là phương pháp xạ trị trong đó nguồn phóng xạ được đặt trực tiếp trong hoặc rất gần khối u nhằm đưa liều bức xạ cao tập trung vào vùng điều trị, giảm ảnh hưởng lên các mô lành xung quanh. Nếu nguồn phóng xạ càng được đưa vào sát tổn thương, sát các tế bào ung thư thì liều chiếu xạ sẽ rất cao tại chỗ ung thư, còn các mô lành xung quanh chỉ phải nhận liều xạ rất thấp. Các vị trí được xạ trị áp sát bao gồm các vị trí trong cơ thể mà các kỹ thuật hiện nay có thể đưa nguồn phóng xạ tới được vị trí tổn thương. Tùy loại hình xạ trị áp sát mà bác sĩ hướng dẫn bệnh nhân cách sinh hoạt và cách ly phù hợp.
Phó khoa Xạ trị
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp |
