Nhiều quý ông tin rằng rượu bia giúp bớt ngại, dễ hòa nhập và "vào mood" (tâm trạng). Nhưng ở chiều ngược lại, không ít người trải qua cảm giác quen thuộc, mới ngồi bàn tiệc còn hừng hực khí thế, về nhà lại "tụt pin", giảm ham muốn hoặc khó duy trì khả năng cương.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết phong độ phái mạnh mất đi không hẳn vì "yếu", mà do cơ thể bị cồn kéo lệch nhịp sinh học, thần kinh chậm lại, giấc ngủ bị phá vỡ, mạch máu và nội tiết rối loạn.
Tác động kép lên thần kinh và mạch máu
Cồn (ethanol) thực chất là chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Uống ít, nam giới có thể thấy bớt căng thẳng. Khi lượng cồn tăng, tác dụng "thả lỏng" chuyển thành "lì người", phản xạ chậm, cảm giác giảm, khả năng tập trung vào kích thích tình dục kém đi.
Về mặt sinh học, cương dương là sự phối hợp giữa tín hiệu thần kinh và quá trình giãn mạch nhờ nitric oxide. Khi não bộ chậm nhịp và mạch máu không vận hành trơn tru do cồn, cơ thể rất khó đáp ứng mệnh lệnh. Các nghiên cứu trên Journal of Addictive Diseases (2024) hay Indian Journal of Psychiatry trước đó đều chỉ ra tỷ lệ rối loạn cương ở nhóm nam giới lạm dụng rượu rất cao, lên tới gần 70%.
Giấc ngủ kém khiến testosterone tụt dốc
Nhiều người lầm tưởng rượu giúp dễ ngủ vì cảm giác "lăn ra ngủ ngay" sau khi say. Tuy nhiên, giấc ngủ này thường kém chất lượng. Cồn rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ nhưng lại gây gián đoạn ở nửa sau đêm.
Tình trạng "nửa đêm thức giấc", "sáng dậy rã rời" khiến cơ thể tụt năng lượng và ham muốn. Đặc biệt, hormone nam giới testosterone rất nhạy cảm với giấc ngủ. Do đó, rượu bia không chỉ tác động trong tối hôm đó mà còn ảnh hưởng kéo dài sang ngày hôm sau qua việc phá hủy giấc ngủ và quá trình hồi phục.
Cồn (ethanol) thực chất là chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Ảnh: Anh Thư
Uống dồn - kẻ thù của phong độ
Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, bác sĩ Duy từng tiếp nhận bệnh nhân nam 37 tuổi đến khám vì suy giảm ham muốn và khó cương cứng. Anh có thói quen uống rượu tiếp khách 3-4 buổi mỗi tuần, thường uống dồn dập cuối buổi cho xong. Kết quả xét nghiệm cho thấy anh bị men gan tăng, rối loạn mỡ máu và testosterone giảm thấp.
Đây là trường hợp điển hình của việc "uống dồn" (binge drinking). Việc nạp lượng cồn lớn trong thời gian ngắn khiến thần kinh và mạch máu rối loạn cấp tính, cơ thể mất nước và tim đập nhanh.
3 nguyên tắc giữ phong độ mùa tiệc tùng
Theo bác sĩ Duy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh không có ngưỡng cồn nào là "an toàn tuyệt đối". Tuy nhiên, để giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe sinh lý trong dịp lễ Tết, nam giới cần lưu ý 3 ranh giới. Thứ nhất, tránh uống dồn mà uống chậm, rải rác tốt hơn là uống nhiều cùng lúc. Thứ hai, không dùng rượu làm "thuốc can đảm". Nếu cần cồn để "dễ làm chuyện ấy", bạn dễ rơi vào vòng lặp lệ thuộc tâm lý. Càng căng thẳng càng uống, càng uống ngủ càng kém và phong độ càng tụt.
Cuối cùng, tuyệt đối không trộn rượu với thuốc, đặc biệt là thuốc hỗ trợ cương (nhóm ức chế PDE5), thuốc tim mạch, huyết áp. Sự kết hợp sai lầm này có thể gây tụt huyết áp, choáng, thậm chí biến cố tim mạch nguy hiểm.
Nhóm cần cẩn trọng gấp đôi là những người có phản ứng đỏ mặt khi uống rượu (dấu hiệu chuyển hóa cồn kém), người có gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao hoặc đã có tiền sử rối loạn cương nhẹ.
"Nếu mục tiêu là giữ phong độ ổn định, nguyên tắc thực tế vẫn là uống càng ít càng tốt, khi thấy giảm ham muốn kéo dài kèm các dấu hiệu mệt mỏi, nam giới nên đi khám sớm thay vì tự ý dùng thuốc", bác sĩ nói.
