Những bệnh xương khớp thường gặp ở người cao tuổi
Loãng xương, thoái hóa khớp và cột sống, đứt rách gân chóp xoay thường gặp ở người cao tuổi, làm giảm vận động, có thể dẫn đến tàn phế.
ThS.BS.CKI Đinh Phạm Thị Thúy Vân, khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết lão hóa là quá trình tự nhiên, tất cả cơ quan trên cơ thể, kể cả xương khớp đều bị ảnh hưởng. Những bệnh lý về cơ xương khớp có thể xảy ra ở người cao tuổi, gây đau dai dẳng và nguy cơ giảm khả năng vận động.
Thoái hóa khớp là rối loạn mạn tính làm tổn thương sụn và các mô xung quanh khớp, khiến các đầu xương va chạm vào nhau khi cử động, gây đau, cứng khớp và dần hạn chế khả năng vận động của người bệnh. Giai đoạn đầu, bệnh có thể được kiểm soát bằng cách dùng thuốc theo đường uống hoặc tiêm thuốc, kết hợp tập vật lý trị liệu. Khi thoái hóa nặng, người bệnh có thể được chỉ định cắt lọc tổn thương hoặc thay khớp. Hiện, phẫu thuật thay khớp có độ an toàn cao, đặc biệt khi có sự hỗ trợ của các thiết hiện đại như robot thay khớp Cuvis-Joint.
Bác sĩ Vân giải thích kết quả xét nghiệm cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Thoái hóa cột sống là tình trạng lớp sụn khớp mòn dần, khiến các đầu xương đốt sống ma sát trực tiếp với nhau khi cơ thể vận động và gây viêm dẫn đến đau nhức, sưng bao hoạt dịch khớp và khô khớp do dịch khớp tiết ra hạn chế. Nếu không kiểm soát và điều trị hiệu quả kịp thời, thoái hóa đốt xương sống có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng như gai cột sống, thoát vị đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh...
Để điều trị thoái hóa cột sống và các bệnh lý liên quan, người bệnh được chỉ định dùng thuốc và tập vật lý trị liệu để giảm các triệu chứng, cải thiện khả năng vận động. Nếu tình trạng ngày càng nặng hoặc không giảm sau 3 tháng, bác sĩ cân nhắc phẫu thuật tùy vào bệnh.
Đứt, rách gân chóp xoay vai. Khớp vai là một trong những khớp hoạt động nhiều nhất trên cơ thể nên gân chóp xoay vai phụ trách các hoạt động dạng, nâng, hạ tay... cũng phải làm việc liên tục. Theo thời gian, các gân này có thể bị mài mòn dần, viêm dẫn đến rách một phần hoặc đứt hoàn toàn. Tình trạng này gây đau nhiều và nếu không được điều trị, vết rách ngày càng lớn, phần gân rách thoái hóa, xơ cứng dần, mất đi độ đàn hồi, gân co rút sâu và cơ chóp xoay teo lại. Khả năng vận động vai của người bệnh giảm nhiều, khó thực hiện các sinh hoạt đơn giản hàng ngày như chải tóc, cài khuy áo, với tay ra sau lưng...
Tùy mức độ nặng của bệnh, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc, tập vật lý trị liệu, khâu gân bằng nội soi hoặc mổ hở, thay khớp vai...
Loãng xương là một trong những bệnh lý rất phổ biến ở người cao tuổi. Khi cơ thể già đi, mật độ xương cũng giảm dần theo thời gian khiến xương giòn hơn, dễ tổn thương và bị gãy dù chỉ với chấn thương nhẹ. Một số xương (như xương cột sống và xương đùi) khi bị gãy có thể không có khả năng tự lành lại, phải điều trị phẫu thuật gây đau đớn và tốn kém chi phí.
Bác sĩ Vân cho biết nếu được phát hiện kịp thời, loãng xương có thể được kiểm soát tốt bằng cách dùng thuốc theo đường uống, tiêm và truyền. Trong đó, tiêm thuốc có thành phần denosumab là phương pháp được ứng dụng phổ biến nhờ tính tiện lợi khi tiêm mỗi 6 tháng một lần thay vì uống thuốc hàng tuần và khả năng làm chậm quá trình tiêu xương, giúp xương chắc khỏe nhờ cơ chế tái tạo tự nhiên của cơ thể.
Đo mật độ xương bằng phương pháp Dexa giúp phát hiện nhanh nguy cơ loãng xương. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Vân khuyến cáo người mắc bệnh xương khớp nên khám sức khỏe định kỳ hoặc ngay khi có dấu hiệu bất thường để kịp thời điều trị, tránh biến chứng. Tập thể dục thường xuyên ở cường độ phù hợp để tăng cường sức mạnh xương khớp và sự linh hoạt, dẻo dai của hệ thống gân cơ. Dinh dưỡng hợp lý, bổ sung thêm các thực phẩm giàu canxi và vitamin D tốt cho hệ xương khớp.
