Người phụ nữ bị viêm gan tự miễn kèm viêm đường mật

Bà Lài, 67 tuổi, đang điều trị viêm gan tự miễn bất ngờ phát hiện viêm đường mật, phải điều trị song song gần ba tháng.

BS.CKII Huỳnh Văn Trung, Phó trưởng khoa Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết viêm gan tự miễn (AIH) và viêm đường mật nguyên phát (PBC) đều là những bệnh gan mạn tính liên quan đến rối loạn hệ miễn dịch. Bệnh thường xảy ra riêng lẻ, trường hợp trùng lắp như bệnh nhân này khá ít gặp, các đặc điểm chồng chéo khiến khó chẩn đoán và điều trị.

Bà Lài mệt mỏi, ngứa da nhiều về đêm, hai năm trước được chẩn đoán viêm gan tự miễn. Bà điều trị nội khoa, xét nghiệm gần nhất cho thấy các chỉ số men gan AST và ALT cải thiện, tình trạng viêm tế bào gan đáp ứng tốt với điều trị. Gần đây, bà mệt mỏi, ngứa lòng bàn tay, bàn chân nhiều hơn, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra lại chức năng gan.

Theo bác sĩ Trung, các xét nghiệm trước đó và lần này của bà Lài mặc dù men gan cải thiện song chỉ số GGT (một loại emzym chủ yếu trong gan, đường mật) luôn ở mức cao, cho thấy đây không phải là viêm gan tự miễn đơn thuần.

Xét nghiệm tự kháng thể chuyên sâu kết hợp sinh thiết gan ghi nhận kháng thể kháng ty thể M2 (AMA-M2) âm tính, còn các tự kháng thể đặc hiệu khác gồm anti-Sp100, anti-PML dương tính. Các chỉ số này giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân viêm đường mật nguyên phát. Đồng thời, sinh thiết gan cho thấy viêm đường mật do lympho bào, tổn thương các ống mật nhỏ trong gan và xơ hóa gan mức độ nhẹ.

Bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc hội chứng chồng lấp giữa viêm gan tự miễn và viêm đường mật nguyên phát. Đây là tình trạng hai bệnh lý tự miễn cùng tồn tại, trong đó hệ miễn dịch tấn công đồng thời tế bào gan và các ống mật nhỏ trong gan.

Bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị. Bà Lài được bổ sung một loại acid mật nhằm cải thiện tình trạng ứ mật và bảo vệ chức năng gan song song điều trị viêm gan tự miễn. Sau ba tháng, các chỉ số men mật của người bệnh cải thiện, GGT và ALP giảm từ 400/350 U/L còn 250/215 U/L, hết mệt mỏi, giảm ngứa da. Bệnh nhân cần ít nhất 6 tháng đến một năm để theo dõi đáp ứng điều trị viêm đường mật nguyên phát.

Viêm gan tự miễn chủ yếu gây tổn thương các tế bào gan, trong khi viêm đường mật nguyên phát gây tổn thương và phá hủy dần các ống mật nhỏ trong gan, dẫn đến ứ mật.

BS.CKI Hoàng Đình Thành, khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hiện nguyên nhân khiến hệ miễn dịch bị rối loạn và tấn công chính các mô, cơ quan của cơ thể chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, bệnh có thể liên quan đến sự tương tác phức tạp giữa yếu tố di truyền và các yếu tố môi trường, như nhiễm trùng, thuốc hoặc các tác nhân khác.

Theo bác sĩ Thành, nhiều người bệnh viêm đường mật có kết quả AMA âm tính dẫn đến chẩn đoán khó khăn, nguy cơ bỏ sót bệnh. Do đó, khi có nghi ngờ trên lâm sàng, bác sĩ có thể kết hợp các xét nghiệm tự kháng thể đặc hiệu cùng với các chỉ số sinh hóa gan, hình ảnh học, sinh thiết gan để khẳng định chẩn đoán.

Người mắc viêm gan tự miễn cần được theo dõi đồng thời các chỉ số tổn thương tế bào gan và ứ mật. Nếu AST, ALT đã cải thiện nhưng GGT và ALP vẫn tăng kéo dài hoặc tiếp tục tăng theo thời gian, cần thông báo với bác sĩ để được kiểm tra kỹ.

* Tên người bệnh đã được thay đổi