Nhiều người già âm thầm chịu cảnh mù lòa vì nghĩ 'mắt mờ là tất yếu'

Khoảng 35% người cao tuổi mắc đục thủy tinh thể không biết bệnh này có thể chữa khỏi, chỉ đến bệnh viện khi mắt đã gần như mù lòa, dù y học hiện đại dễ dàng điều trị dứt điểm bằng phẫu thuật.

Thông tin trên được ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, công bố ngày 13/7 trong hội nghị triển khai đề án hỗ trợ người cao tuổi và phát động chương trình nhân đạo "MB Mắt sáng cho người cao tuổi". Sự kiện do Bộ Y tế phối hợp với Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam và các bệnh viện tổ chức nhằm giải quyết thực trạng này.

Thống kê từ ngành y tế cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù lòa, trong đó đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu. Mỗi năm, cả nước ghi nhận thêm 150.000 ca mắc mới, tập trung chủ yếu ở nhóm người trên 50 tuổi.

Sự gia tăng nhanh chóng của căn bệnh này đang đặt áp lực khổng lồ lên hệ thống y tế trong bối cảnh Việt Nam già hóa dân số nhanh. Năm 2024, cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên và dự báo sẽ chạm mốc 18 triệu người vào năm 2030.

Để giảm thiểu gánh nặng này, chương trình "Mắt sáng cho người cao tuổi" giai đoạn 2025 - 2028 đặt mục tiêu khám, sàng lọc bệnh lý mắt cho trên 90% người cao tuổi, đồng thời hỗ trợ phẫu thuật kịp thời cho 100% trường hợp có chỉ định điều trị đục thủy tinh thể, ưu tiên những người có hoàn cảnh khó khăn.

Tại sự kiện, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã trao 5 tỷ đồng từ Quỹ Xã hội từ thiện MB để đồng hành cùng chương trình. Thượng tá Chu Hải Công, đại diện ngân hàng, cho biết nguồn kinh phí này sẽ trực tiếp chi trả cho hoạt động khám, sàng lọc và phẫu thuật mắt cho người cao tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người neo đơn, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng sâu, vùng xa. Sự chung tay này giúp các bệnh viện chuyên khoa có thêm nguồn lực tiếp cận sớm nhóm đối tượng yếu thế, ngăn chặn nguy cơ mù lòa có thể phòng ngừa.

Y khoa định nghĩa đục thủy tinh thể là tình trạng các protein trong thủy tinh thể biến đổi và kết tụ, cản trở ánh sáng đi vào võng mạc khiến thị lực suy giảm. Do bệnh tiến triển âm thầm theo quá trình lão hóa tự nhiên, người bệnh rất khó tự phát hiện ở giai đoạn đầu. Ông Huỳnh Lê Đức, Tổng Giám đốc Tập đoàn Y khoa Sài Gòn, nhấn mạnh rào cản lớn nhất hiện nay là nhận thức của cộng đồng. Nhiều gia đình vẫn coi việc người già bị mờ mắt là quy luật tự nhiên của tuổi tác mà không biết rằng phẫu thuật có thể khôi phục thị lực hoàn toàn cho người bệnh nếu điều trị đúng thời điểm.

Đục thủy tinh thể xảy ra khi các protein trong thủy tinh thể bị biến đổi và kết tụ theo thời gian, khiến thủy tinh thể mất dần độ trong suốt, cản trở ánh sáng đi vào mắt và làm thị lực giảm sút. Bệnh thường tiến triển âm thầm nên nhiều người chỉ phát hiện khi mắt đã mờ nặng. Tuổi càng cao, nguy cơ mắc bệnh càng lớn do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân khi nhận thấy các dấu hiệu như nhìn mờ, nhòe, chói sáng hoặc gặp khó khăn khi quan sát vào ban đêm cần đưa người thân đến cơ sở chuyên khoa kiểm tra ngay. Việc duy trì thói quen khám mắt định kỳ là giải pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm bệnh lý, bảo vệ thị lực cho người cao tuổi.