Nguy cơ tử vong 100% nếu phát bệnh dại

Nếu phát bệnh dại - khi virus xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương và các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, 100% trường hợp sẽ tử vong, theo Tổ chức Y tế thế giới.

BSCK1 Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, cho biết, trong phòng ngừa bệnh dại, điều quan trọng nhất là không bỏ lỡ thời điểm can thiệp sau phơi nhiễm. Việc trì hoãn tiêm chủng hoặc không tuân thủ hướng dẫn dự phòng có thể làm gia tăng nguy cơ phát bệnh khi virus đã xâm nhập vào cơ thể. Ngược lại, nếu được xử trí vết thương đúng cách và tiêm vaccine, huyết thanh kháng dại theo chỉ định trong thời gian phù hợp, cơ thể có miễn dịch để ngăn chặn virus phát triển, từ đó phòng ngừa bệnh dại hiệu quả.

Theo Bộ Y tế, ngay sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương, cần xử trí vết thương đúng cách ngay tại chỗ. Trước tiên, xối rửa kỹ tất cả các vết cắn cào trong 15 phút với nước và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn.

Hướng dẫn của Bộ Y tế lưu ý không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn, tránh khâu kín ngay vết thương. Trường hợp bắt buộc phải khâu vết thương thì nên trì hoãn khâu sau vài giờ đến ba ngày và nên khâu ngắt quãng (bỏ mũi) sau khi đã tiêm phòng bế huyết thanh kháng dại vào tất cả các vết thương. Tùy trường hợp cụ thể có thể sử dụng kháng sinh và tiêm phòng uốn ván.

Thời gian gần đây, nhiều địa phương ghi nhận các ca tử vong do bệnh dại. Đầu tháng 8, một bé trai 10 tuổi tại xã Bù Gia Mập, Đồng Nai đã tử vong do bệnh dại sau thời gian tiếp xúc với một con chó nuôi trong gia đình chưa được tiêm vaccine phòng dại. Theo điều tra dịch tễ, do thường xuyên chơi đùa và tiếp xúc gần với vật nuôi, gia đình không xác định được thời điểm bé bị phơi nhiễm. Sau đó, con chó xuất hiện biểu hiện nghi mắc bệnh dại và đã tử vong. Khi bé bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như sợ gió, sợ tiếng động, kích thích, gia đình đưa đến bệnh viện thì bệnh đã diễn tiến nặng.

Hồi tháng 5, Đồng Nai cũng ghi nhận một số trường hợp tử vong liên quan đến bệnh dại. Một phụ nữ 68 tuổi, ngụ ấp Ông Quế, xã Xuân Quế tử vong sau khoảng ba tháng bị chó lạ cắn nhưng không tiêm huyết thanh và vaccin phòng bệnh dại. Một người đàn ông 72 tuổi ngụ thôn 5 Bom Bo, xã Bom Bo, tử vong do nhiễm virus dại, trong khi chưa xác định được thời điểm và nguồn phơi nhiễm cụ thể.

Còn tại Tây Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 8 ổ dịch dại trên động vật tại 6 xã, phường, tăng 6 ổ dịch so với cùng kỳ năm 2025 và đứng thứ 6 cả nước về số ổ dịch dại trên động vật. Tây Ninh cũng ghi nhận 9 trường hợp tử vong do bệnh dại ở người tại 9 xã, phường.

Trong khi đó, theo Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, tình hình bệnh dại và nguy cơ phơi nhiễm với bệnh dại trên địa bàn tỉnh vẫn diễn biến phức tạp. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, khu vực Bình Thuận ghi nhận một trường hợp tử vong do bệnh dại hoặc nghi mắc bệnh dại.

Theo Sở Y tế tỉnh Bến Tre, thống kê dịch tễ giai đoạn 2022-2025 ghi nhận 27 trường hợp tử vong do bệnh dại. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương tiếp tục ghi nhận thêm 5 ca tử vong ở người và 4 ổ dịch dại trên động vật. Các trường hợp tử vong được ghi nhận tại các xã Tân Xuân, Châu Hưng, Hiệp Mỹ, Ba Tri và phường Bến Tre.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây truyền chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh thông qua vết cắn, cào hoặc khi tiếp xúc với vùng da tổn thương. Khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh gần như không còn khả năng điều trị hiệu quả và tỷ lệ tử vong rất cao. Vì vậy, ngay sau khi có nguy cơ phơi nhiễm được xem là "thời điểm vàng" để thực hiện các biện pháp dự phòng, ngăn ngừa bệnh tiến triển.

Theo các chuyên gia, bên cạnh nguy cơ từ động vật nghi mắc bệnh dại, một trong những nguyên nhân khiến các ca tử vong vẫn xảy ra liên tục là tâm lý chủ quan của người dân sau khi bị phơi nhiễm. Một số trường hợp tự theo dõi tại nhà, áp dụng các phương pháp dân gian hoặc trì hoãn tiêm phòng do lo ngại phản ứng sau tiêm. Điều này có thể khiến người bị phơi nhiễm bỏ lỡ thời điểm quan trọng để ngăn chặn virus dại phát triển và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Tiêm chủng Long Châu hiện cung cấp đầy đủ vaccine phòng dại được cấp phép lưu hành. Hệ thống này đồng thời triển khai tư vấn phác đồ tiêm, theo dõi lịch hẹn và hỗ trợ tiếp cận vaccine thuận tiện cho người dân tại nhiều địa phương.