Phản vệ sau ăn tiệc

Ông Lân, 61 tuổi, ăn hải sản, uống rượu tại tiệc sau đó ngứa, đau bụng, buồn nôn, bác sĩ chẩn đoán sốc phản vệ độ ba chưa rõ dị nguyên.

Ông Lân có tiền sử đái tháo đường type 2, từng phản vệ do ong đốt. BS.CKI Dương Thanh Hoàng, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thời điểm nhập viện huyết áp của người bệnh tụt còn 85/50 mmHg (thông thường 120/80 mmHg), nồng độ oxy trong máu (SpO2) 92% trong khi thông thường từ 95% trở lên, nhịp thở 22 lần/phút cho thấy giảm oxy máu bên cạnh rối loạn tuần hoàn. Bác sĩ chẩn đoán phản vệ độ ba chưa rõ dị nguyên.

Phản vệ là phản ứng quá mẫn toàn thân, có thể khởi phát nhanh, đồng thời ảnh hưởng nhiều cơ quan như da, đường tiêu hóa, hô hấp, tim mạch. Ở mức độ nặng, người bệnh tụt huyết áp, suy hô hấp, rối loạn ý thức, ngừng tuần hoàn và tử vong nếu không xử trí kịp thời. "Ông Lân tụt huyết áp, giảm SpO2 là những dấu hiệu cảnh báo phản ứng không còn khu trú ở biểu hiện ngứa ngoài da hay khó chịu đường tiêu hóa", bác sĩ Hoàng nói.

Ông Lân được tiêm adrenaline, hỗ trợ oxy 2 lít/phút, truyền dịch và sử dụng thuốc chống dị ứng, huyết áp tăng lên 105/60 mmHg, SpO2 đạt 95%, giảm ngứa, đỡ mệt và hết đau bụng. Sau một ngày theo dõi, ông được xuất viện, bác sĩ tư vấn khám miễn dịch lâm sàng nhằm tìm thêm các dị nguyên có thể gây phản vệ để chủ động phòng tránh. Tuy nhiên, ông Lân chưa thực hiện các xét nghiệm này.

Bác sĩ cũng khuyên ông khám định kỳ đái tháo đường type 2 để đánh giá mức kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu, chức năng thận, mắt, bàn chân và các vấn đề sức khỏe đi kèm, từ đó điều chỉnh thuốc, dinh dưỡng, vận động phù hợp.

Bác sĩ Hoàng cho hay phản vệ có thể diễn tiến theo nhiều pha. Trong đó, phản vệ hai pha là tình trạng triệu chứng tái xuất hiện sau khi đợt phản vệ ban đầu giảm mà người bệnh không tiếp xúc trở lại với tác nhân gây phản ứng. Pha thứ hai có thể xuất hiện sau nhiều giờ, mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng. Vì vậy, người bệnh sau khi được xử trí phản vệ cần tiếp tục được theo dõi tùy mức độ nặng, đáp ứng điều trị và các yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ khuyến cáo người từng phản vệ cần đặc biệt lưu ý biểu hiện bất thường xuất hiện đột ngột sau ăn uống, dùng thuốc, côn trùng đốt hoặc tiếp xúc với yếu tố nghi ngờ. Ngứa, nổi mề đay nếu đi kèm đau bụng, nôn ói, khó thở, khò khè, sưng môi lưỡi, chóng mặt, choáng hoặc tụt huyết áp có thể là dấu hiệu phản vệ.

*Tên người bệnh đã được thay đổi