Ngày 3-2, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM) cho biết vừa điều trị thành công một trường hợp bị sốt xuất huyết Dengue nguy kịch do biến chứng tan huyết cấp hiếm gặp trên nền bệnh lý di truyền thiếu men G6PD.
Sau 6 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt
Bệnh nhi là em L.T.D (15 tuổi, ở TPHCM). D. nhập viện trong tình trạng sốt cao, choáng váng, khó thở, tím môi và đầu chi, chỉ số SpO₂ ở mức rất thấp và không cải thiện dù đã được hỗ trợ oxy.
Theo gia đình, một ngày trước nhập viện, D. bị sốt, nhức đầu và được dùng thuốc hạ sốt tại nhà. Sáng cùng ngày, dù còn mệt, em vẫn đến trường nhưng bất ngờ choáng váng, khó thở ngay trong lớp học và phải nhập viện cấp cứu.
Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ ghi nhận phổi bệnh nhi không có tổn thương, loại trừ nguyên nhân suy hô hấp đơn thuần. Bệnh nhi được hội chẩn liên chuyên khoa theo dõi và điều trị chuyên sâu.
Kết quả khí máu động mạch cho thấy nồng độ Methemoglobin (MetHb) tăng cao, dao động 15–20%, trong khi giá trị bình thường dưới 1%. MetHb là dạng hemoglobin bị bất hoạt, không còn khả năng vận chuyển oxy đến mô. Các nguyên nhân thường gặp như ngộ độc hay sử dụng thuốc, hóa chất đều được loại trừ.
Xét nghiệm cho thấy bệnh nhi dương tính với virus Dengue. Tuy nhiên, diễn tiến lâm sàng không điển hình của sốt xuất huyết thông thường. Trong quá trình theo dõi, D. xuất hiện tình trạng vàng da, nước tiểu sẫm màu và thiếu máu tiến triển nhanh. Trước nghi ngờ tình trạng tan huyết cấp, ê-kíp điều trị chỉ định xét nghiệm men G6PD, cho kết quả rất thấp (0,009 U/gHb), giảm nặng so với giá trị tham chiếu (7–20,5 U/gHb), xác định thiếu men G6PD mức độ nặng.
BSCK1 Đào Thị Huyên, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc-Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết thiếu men G6PD là bệnh lý di truyền liên quan nhiễm sắc thể X, khiến hồng cầu dễ bị phá hủy khi gặp các tác nhân oxy hóa như nhiễm trùng hoặc một số loại thuốc, thực phẩm.
Trong trường hợp này, nhiễm virus Dengue được xem là yếu tố khởi phát tan huyết nội mạch cấp, gây thiếu máu nặng và làm tăng MetHb, khiến khả năng vận chuyển oxy của máu suy giảm nghiêm trọng. Đây là nguyên nhân khiến tình trạng tím tái và SpO₂ thấp không cải thiện dù thở oxy nồng độ cao.
Trước diễn biến nguy kịch của bệnh nhi, các bác sĩ tập trung truyền máu, hỗ trợ hô hấp, đảm bảo tuần hoàn, theo dõi sát chức năng gan, thận và tuyệt đối tránh các yếu tố nguy cơ gây tan huyết. Sau 6 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhi cải thiện oxy máu ổn định, các chỉ số huyết học dần trở về bình thường, nồng độ MetHb giảm dưới 1%. Bệnh nhi được xuất viện trong tình trạng ổn định và tiếp tục theo dõi ngoại trú.
TS-BS Huỳnh Quang Đại, Trưởng Bộ môn Hồi sức Cấp cứu – Chống độc Trường ĐH Y Dược TPHCM, cảnh báo sốt xuất huyết trên nền thiếu men G6PD là tình huống lâm sàng đặc biệt nguy hiểm, dễ bị bỏ sót. Việc nhận diện sớm tan huyết và xử trí kịp thời đóng vai trò quyết định trong tiên lượng sống còn của người bệnh. Phụ huynh nên tầm soát thiếu men G6PD cho trẻ và chủ động cung cấp tiền sử bệnh khi trẻ đi khám hoặc nhập viện.
