Thành phần dinh dưỡng của bánh chưng
Theo ThS BSNT Nguyễn Xuân Tuấn, một chiếc bánh chưng kích cỡ trung bình (nặng khoảng 1kg) có thể cung cấp từ 2.000 đến 2.500 kcal. Con số này tương đương tổng năng lượng mà một người trưởng thành cần trong cả 1 ngày làm việc. Nếu chúng ta chia chiếc bánh thành 8 miếng đều nhau thì mỗi miếng (khoảng 200g) sẽ mang đến 400 - 500 kcal. Để dễ hình dung, lượng năng lượng này tương đương với việc ăn một bát cơm trắng đầy.
Sở dĩ bánh chưng có mức năng lượng cao như vậy là do sự kết hợp của ba thành phần chính:
Gạo nếp: Cứ 100g gạo nếp cung cấp khoảng 350 kcal. Đây là nguồn tinh bột dẻo, có chỉ số đường huyết (GI) rất cao. Khi đi vào cơ thể, tinh bột này nhanh chóng chuyển hóa thành đường, làm tăng đường huyết đột ngột và kích thích tích trữ mỡ thừa.
Thịt mỡ: Đây là "kho" năng lượng lớn nhất. Với 100g thịt mỡ, cơ thể có thể nạp tới 900 kcal do hàm lượng chất béo bão hòa cực cao. Đây chính là thủ phạm gây tăng cân và ảnh hưởng đến hệ tim mạch nếu tiêu thụ quá mức.
Đậu xanh: khoảng 340kcal/100g, cung cấp chất xơ và protein thực vật, giúp làm chậm hấp thu đường.
Bác sĩ Tuấn nhấn mạnh: "Bánh chưng là thực phẩm 'kép' - vừa giàu tinh bột, vừa giàu chất béo. Nếu ăn liên tục trong nhiều ngày Tết mà không điều chỉnh khẩu phần, việc thừa calo và tăng cân là điều khó tránh khỏi".
1/8 chiếc bánh chưng vuông cỡ vừa tương ứng với 1 bát cơm. (Ảnh minh họa)
Nguyên tắc "vàng" để ăn bánh chưng không lo béo
Để vẫn được thưởng thức món ăn truyền thống mà không phải đối mặt với nỗi lo "thay đổi kích cỡ quần áo" sau Tết, bác sĩ Tuấn đưa ra lộ trình ăn uống khoa học như sau:
Thứ nhất, kiểm soát định mức và loại bỏ tinh bột thừa. Mỗi bữa ăn, bạn chỉ nên tiêu thụ tối đa 1/8 chiếc bánh (khoảng 200g). Quan trọng hơn, nếu đã ăn bánh chưng, bạn tuyệt đối không nên ăn thêm các loại tinh bột khác như cơm, xôi, bún hay phở trong cùng bữa đó. Việc cộng dồn các nguồn tinh bột sẽ khiến lượng calo nạp vào vượt ngưỡng kiểm soát của cơ thể.
Thứ hai, hạn chế tối đa ăn bánh chưng buổi tối. Cơ thể chúng ta có cơ chế chuyển hóa khác nhau tùy vào thời điểm trong ngày. Bạn nên ăn bánh chưng vào buổi sáng hoặc buổi trưa. Đây là lúc cơ thể cần năng lượng để hoạt động và có cả ngày dài để tiêu hao.
Ngược lại, hạn chế tối đa ăn vào buổi tối. Sau 19h, cơ thể ít vận động, năng lượng dư thừa từ bánh chưng sẽ không được tiêu thụ mà tích tụ lại dưới dạng mỡ trắng, đặc biệt là vùng bụng.
Thứ ba, ăn kèm để cân bằng dinh dưỡng. Bánh chưng thường gây cảm giác ngấy và nóng trong. Để khắc phục, hãy kết hợp với các thực phẩm giàu chất xơ như:
Rau xanh: Xà lách, dưa leo, rau sống hoặc các loại salad không sốt béo là lựa chọn tuyệt vời. Chất xơ giúp tạo cảm giác no ảo, ngăn chặn việc ăn quá nhiều bánh chưng và làm chậm quá trình hấp thu glucose.
Trái cây ít đường: Một vài múi bưởi, một quả táo hoặc cam sau bữa ăn sẽ giúp hệ tiêu hóa làm việc trơn tru hơn.
Ths Tuấn lưu ý, nhiều người có thói quen ăn bánh chưng với dưa hành, củ kiệu hay thịt kho tàu. Tuy nhiên, các món này thường chứa hàm lượng muối (natri) rất cao, dễ gây giữ nước, đầy hơi và tăng gánh nặng cho tim mạch. Do đó, hãy tiết chế các món mặn này khi ăn với bánh chưng.
