Ông Nguyên đang điều trị 5 loại ung thư gồm thực quản, thanh quản, dạ dày, phổi, đại tràng. 5 năm trước ông bị phình động mạch chủ bụng, đã được đặt stent graft để cô lập dòng máu chảy trong lòng động mạch chủ, không ra ngoài tạo áp lực làm khối phình to ra thêm và vỡ. Gần đây, ông xuất hiện triệu chứng đau bụng âm ỉ do rò rỉ nội mạch (Endoleak type 1) - biến chứng thường gặp nhất sau thủ thuật nội mạch để sửa chữa phình động mạch chủ. Đây là tình trạng quan trọng cần được xử lý sớm, bệnh nhân tìm hiểu và lựa chọn tới khám, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.
TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, cho biết sau thủ thuật sửa phình động mạch, máu sẽ chảy qua một lớp lót động mạch mới gọi là stent graft, tránh chảy vào túi phình động mạch gây vỡ túi. Rò rỉ nội mạch (Endoleak) là hiện tượng dòng máu rò ra ngoài stent graft và chảy vào bên trong túi phình động mạch.
Một số loại Endoleak có thể tự khỏi, chẳng hạn như type 2 (dòng endoleak bắt nguồn từ tuần hoàn bàng hệ). Có loại cần theo dõi sát như type 4 (máu chảy qua các lỗ của stent graft) và type 5 (túi phình động mạch mở rộng mặc dù cận lâm sàng không cho thấy dấu hiệu của rò rỉ nội mạch). Các trường hợp khác (type 1 và 3 - đoạn phủ giữa hai stent không kín hoặc có lỗ thủng trên stent) nghiêm trọng và buộc phải can thiệp để ngăn vỡ túi phình.
Trường hợp ông Nguyên được xếp vào Endoleak type 1, xảy ra khi stent graft không che được hoàn toàn cổ khối phình khiến dòng máu rò xung quanh đầu gần hay đầu xa của stent graft. Theo bác sĩ Dũng, loại Endoleak này nghiêm trọng nhất vì có nguy cơ vỡ túi phình dẫn đến tử vong. Như ông Nguyên, nếu không can thiệp ngay, túi phình có thể vỡ, đe dọa tính mạng.
Êkíp đặt thêm một stent graft lên cao hơn để che chỗ rò. Tuy nhiên, vị trí này lại che mất lỗ xuất phát động mạch thận trái. Vì vậy, bác sĩ thực hiện kỹ thuật "chimney", tạo một stent phủ (cover stent) riêng cho động mạch thận trái. Stent graft được gắn cố định vào thành mạch, ngăn nguy cơ vỡ túi phình dẫn đến xuất huyết ồ ạt, sốc mất máu.
Thủ thuật hoàn thành thuận lợi sau 45 phút, ông Nguyên hết đau bụng ngay sau can thiệp, sức khỏe ổn định, tiếp tục phác đồ hóa trị ung thư dạ dày.
Bác sĩ đặt stent graft điều trị chảy máu nội mạch cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Dũng, đa số các trường hợp Endoleak type 1 xuất hiện sớm sau thủ thuật (6 tháng đầu). Một số xảy ra muộn hơn do động mạch chủ vị trí cổ túi phình đã đặt stent graft có xu hướng bị giãn ra, tạo khe hở gây rò rỉ nội mạch. Trường hợp của ông Nguyên nằm trong nhóm này.
Thông thường, phình động mạch chủ không gây ra triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện thông qua chẩn đoán hình ảnh khi đi khám hoặc điều trị bệnh lý khác. Một số dấu hiệu cho thấy rò rỉ nội mạch dẫn đến vỡ túi phình động mạch gồm da lạnh, chóng mặt, ngất xỉu, tim đập nhanh, buồn nôn, khó thở...
Bác sĩ Dũng khuyến cáo, bệnh nhân sau phẫu thuật hoặc can thiệp điều trị phình động chủ cần dùng thuốc theo chỉ định, tuân thủ hướng dẫn về chế độ ăn uống, sinh hoạt, vận động. Bệnh nhân nên tái khám đúng lịch để phát hiện sớm bất thường và can thiệp kịp thời.
* Tên bệnh nhân đã được thay đổi
| Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |
