Công dụng của cây sim
Theo y học cổ truyền
Tính vị: Theo Đông y, mỗi bộ phận của cây sim đều có đặc tính riêng. Lá sim có vị ngọt, tính bình; quả sim có vị ngọt chát, tính bình; trong khi rễ sim có vị ngọt, hơi chua và cũng mang tính bình.
Công năng, chủ trị
Từ lâu, cây sim đã được xem là vị thuốc dân gian phổ biến tại nhiều nước châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Thái Lan và Malaysia. Ở Malaysia, quả sim hỗ trợ tiêu chảy, kiết lỵ; rễ và thân cây dùng cho bệnh dạ dày và phục hồi sau sinh, lá còn được đắp lên vết thương. Tại Thái Lan, cây sim giúp hạ sốt, giảm tiêu chảy; ở Trung Quốc hỗ trợ nhiễm trùng đường tiết niệu; còn ở Singapore được dùng giảm đau, hỗ trợ tiêu hóa và một số trường hợp rắn cắn. Tại Việt Nam, quả sim quen thuộc trong hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng, đồng thời hiện nay còn được phát triển thành thực phẩm bổ sung ở một số nước châu Mỹ.
Các nghiên cứu cho thấy cây sim có nhiều tiềm năng hỗ trợ sức khỏe
Theo y học hiện đại
Kháng viêm
Viêm là phản ứng tự nhiên của cơ thể, nhưng nếu kéo dài có thể gây hại. Nghiên cứu cho thấy cây sim có khả năng chống viêm nhờ ức chế các chất trung gian như NO và prostaglandin E2. Một số hoạt chất trong quả và lá sim còn giúp giảm tổn thương tế bào da, hạn chế viêm và có tiềm năng hỗ trợ điều trị vảy nến. Những kết quả này mở ra hướng ứng dụng cây sim trong các sản phẩm hỗ trợ điều trị viêm.
Chống oxy hóa
Quá trình oxy hóa có thể gây tổn thương tế bào, làm biến đổi protein, ảnh hưởng đến DNA và làm tăng nguy cơ nhiều bệnh lý.
Các nghiên cứu cho thấy, cây sim giàu chất chống oxy hóa. Theo Lavanya và cộng sự, chiết xuất lá sim giúp giảm hình thành peroxide lipid - sản phẩm của quá trình oxy hóa. Một nghiên cứu khác cũng ghi nhận chiết xuất giàu flavonoid từ quả sim có khả năng ức chế oxy hóa hiệu quả.
Kháng khuẩn
Tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng khiến việc tìm kiếm hoạt chất kháng khuẩn mới trở nên cấp thiết. Nhiều nghiên cứu cho thấy cây sim có hoạt tính kháng khuẩn đáng chú ý, với dịch chiết từ lá và quả có khả năng ức chế Bacillus cereus và Candida albicans, đồng thời các bộ phận khác như lá, thân, cành và quả cũng có tác dụng với Salmonella typhi và Propionibacterium acnes; đặc biệt, chiết xuất ethanol từ lá sim còn thể hiện hiệu quả mạnh đối với các chủng tụ cầu phân lập từ sữa.
Hỗ trợ chống ung thư
Ung thư vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Dù các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị đã có nhiều tiến bộ, song vẫn đi kèm không ít tác dụng phụ. Trong bối cảnh đó, các hoạt chất tự nhiên, trong đó có cây sim, đang được quan tâm nghiên cứu. Kết quả cho thấy, chiết xuất ethyl acetate từ rễ sim có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư gan HepG2 sau 72 giờ thử nghiệm; đồng thời, hoạt chất rhodomyrtone từ lá sim có thể làm chậm quá trình phân chia tế bào, thúc đẩy cơ chế chết tự nhiên của tế bào ung thư và hạn chế sự tăng sinh tế bào bất thường ở biểu bì.
Những lợi ích khác
Các nghiên cứu cho thấy cây sim có nhiều tiềm năng hỗ trợ sức khỏe. Chiết xuất lá sim giúp cải thiện trạng thái trầm cảm nhẹ do căng thẳng kéo dài trên mô hình động vật. Chiết xuất quả sim có thể làm giảm cholesterol toàn phần và LDL, đồng thời tăng HDL, từ đó hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch. Lá sim giúp hạ đường huyết ở chuột mắc tiểu đường với liều 100 mg/kg. Còn cây sim có khả năng giảm chỉ số loét dạ dày và hạn chế quá trình oxy hóa trên mô hình chuột thí nghiệm.
