Theo Hệ thống tiêm chủng VNVC, Virus Hanta (Hanta virus) là họ virus truyền từ động vật sang người, với vật chủ ký sinh tự nhiên là các loại động vật gặm nhấm (chuột nhà, chuột cống, chuột đồng).
Các virus này có khả năng sinh tồn cao trong môi trường, đặc biệt là trong phân, nước tiểu và nước bọt của thú gặm nhấm bị nhiễm, từ đó tạo ra nguồn lây nhiễm chính cho con người. Khi tiếp xúc hoặc hít phải hạt khí dung chứa virus trong bụi hoặc giọt bắn.
Virus Hanta có thể gây suy hô hấp cấp, sốt xuất huyết kèm suy thận
Virus Hanta gây những bệnh gì?
Những căn bệnh do các chủng virus Hanta gây ra Virus Hanta có nhiều chủng khác nhau và có thể gây ra các bệnh lý nghiêm trọng, tùy theo khu vực địa lý và loại virus lưu hành.
Thứ nhất, hội chứng phổi (HPS)
Hội chứng phổi do Hantavirus (HPS), hay còn gọi là hội chứng tim phổi do Hanta (HCPS) là bệnh hô hấp cấp tính lây từ động vật sang người, gây ra bởi các virus thuộc chi Orthohantavirus, họ Hantaviridae, bộ Bunyavirales.
Hiện đã xác định hơn 20 chủng virus trong nhóm này. Tại châu Mỹ, virus Sin Nombre là nguyên nhân chủ yếu gây HPS ở Bắc Mỹ, trong khi Orthohantavirus andesense thường gặp ở Nam Mỹ.
Triệu chứng thường xuất hiện sau 1 - 8 tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể sốt, mệt mỏi, đau cơ (đặc biệt ở đùi, hông, lưng, vai), kèm theo đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh và rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc đau bụng.
Sau khoảng 4 - 10 ngày, bệnh có thể tiến triển nặng với ho, khó thở, tức ngực do dịch tích tụ trong phổi, dẫn đến suy hô hấp. HPS có tỷ lệ tử vong cao, có thể lên đến khoảng 38% ở các trường hợp có triệu chứng hô hấp.
Thứ hai, sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS)
Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận do virus Hanta (HFRS) là bệnh nghiêm trọng, ảnh hưởng chủ yếu đến thận, với thời gian ủ bệnh thường từ 1 - 2 tuần (đôi khi đến 8 tuần). Bệnh khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu dữ dội, đau lưng, đau bụng, buồn nôn và nhìn mờ. Một số trường hợp có thể kèm đỏ mặt, viêm mắt hoặc phát ban.
Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể bị tụt huyết áp, sốc, xuất huyết nội tạng và suy thận cấp, gây nguy cơ quá tải dịch trong cơ thể. Mức độ nặng nhẹ phụ thuộc vào chủng virus. Các chủng như Hantaan và Dobrava thường gây bệnh nặng với tỷ lệ tử vong 5 - 15%, trong khi Seoul, Saaremaa hay Puumala thường nhẹ hơn, tỷ lệ tử vong dưới 1%. Quá trình hồi phục có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần hạn chế tiếp xúc với chuột và chất thải của động vật gặm nhấm, giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, đặc biệt khi dọn kho, nhà lâu ngày không sử dụng hoặc khu vực có dấu hiệu chuột xâm nhập.
Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi tiếp xúc với môi trường có nguy cơ, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi sớm.
